مىشود ، يك دوران آمادگى و يك ميدان مسابقه و ديگر ، تكرارى در آن نيست كه افراد غافل و بىخبر يا مقصّر كوتاهنگر ، بعد از آگاهى از خسران عظيمى كه دامانشان را گرفته است ، به فكر چاره و جبران ما فات بيفتند ! به همين جهت ، امام عليه السّلام در جملههاى بالا فرمود : « و من قصّر في أيّام أمله قبل حضور أجله فقد خسر عمله و ضرّه أجله ، هر كس در ايّام اميد و آرزو پيش از فرا رسيدن اجلش كوتاهى كند ، خسران مىبيند و فرا رسيدن اجل ، براى او زيانبار خواهد بود . » ندامتها و پشيمانىها ، هرگز مشكلى را حل نمىكند و فرياد
« رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ »
- خدا را ، اى فرشتگان الهى ! مرا بازگردانيد تا اعمال صالحى را كه انجام ندادهام به جا آورم - با پاسخ
« كَلَّا »
( هرگز چنين نيست ) - روبرو خواهد شد . « 1 » و به گفتهء شاعر :
افسوس كه ايّام جوانى بگذشت * سرمايهء عمر جاودانى بگذشت
تشنه به كنار جوى ، چندان خفتم * كز جوى من آب زندگانى بگذشت
و به گفتهء شاعر ديگر :
افسوس كه عمرى پى اغيار دويديم * از يار بمانديم و به مقصد نرسيديم
سرمايه ز كف رفت ، تجارت ننموديم * جز حسرت و اندوه ، متاعى نخريديم
هامش
( 1 ) سورهء مؤمنون : آيهء 100 .