بخش دوم
فنظرت فإذا ليس لي معين إلّا أهل بيتي ، فضننت بهم عن الموت ، و أغضيت على القذى ، و شربت على الشّجا ، و صبرت على أخذ الكظم ، و على أمرّ من طعم العلقم .
ترجمه
من ، نگاه كردم و ديدم ( براى گرفتن حق خود و مسلمانان ) يار و ياورى جز خاندانم ندارم ( به همين دليل ، قيام نكردم ، چرا كه ) به مرگ آنان راضى نشدم و اين ، در حالى بود كه چشم ، بر خاشاك فرو بستم و با گلويى كه استخوان در آن گير كرده بود ( جرعهء تلخ حوادث را ) نوشيدم و بر نوشيدن اين جرعه - كه تلختر از حنظل بود - شكيبايى كردم .
شرح و تفسير
صبر جانكاه
امام عليه السّلام در اين فراز از خطبه ، به حوادثى كه بعد از رحلت پيامبر اسلام واقع شد ، مخصوصا ، داستان خلافت ، اشاره كوتاه و پر معنايى مىكند و دليل قيام نكردن خود را براى گرفتن حق مسلّم خويش ، يعنى خلافت رسول اللّه - كه در واقع حق مسلمانان بود - بيان مىكند ، مىفرمايد : « من ، نگاه كردم و ديدم ( براى گرفتن حق خود و مسلمانان ) يار و ياورى جز خاندانم ندارم ، فنظرت فإذا ليس لي معين إلّا أهل بيتي » .
واضح است كه قيام در مقابل آن گروه متشكّل - كه به شهادت تواريخ ، قبل از