مىخورند ، و صرفاً بر مبناى ادّعاى مدّعيان ، متّهمين را قاتل مىدانند . با توجّه به آنچه گذشت ، به سؤالات زير پاسخ دهيد :
1 - آيا با اجراى قسامه ، ادّعاى اولياى دم موصوف ثابت مىشود ؟
جواب : هرگاه شرايط لوث وجود داشته باشد ، اينجا جاى قسامه است .
2 - آيا مدّعيان با فرض عدم شركت ساير بستگان ذكور نسبى ، مىتوانند قسمهاى لازم را شخصاً به دفعات ادا نمايند ؟
جواب : اگر ساير بستگان قسم نخورند ، مدّعيان مىتوانند قسمها را تكرار كنند .
3 - در صورت اجراى قسامه به كيفيّت مذكور ، در اثبات عنوان اتّهامى هر يك از منكرين ( از جهت مباشرت يا معاونت در قتل ) تفاوتى وجود دارد ؟
جواب : اجراى قسامه در مورد معاونت قتل محلّ اشكال است .
سؤال 1057 - آيا در قسامه ( چه در قتل ، و چه در جرح ) وارث فعلى معتبر است ؟ يا از طبقات ديگر نيز مىتوانند قسم ياد كنند ؟
جواب : وارث فعلى شرط نيست ، حتّى اگر از افراد قوم و قبيله بوده باشند نيز مانعى ندارد .
سؤال 1058 - اگر ورثه با فرض علم آنان به موضوع ، حاضر به قسم نباشند ، آيا تكرار قسم مدّعى كافى است ؟
جواب : آرى كافى است .
سؤال 1059 - اگر قاضى محكمه از قرائن علم پيدا كند كه ورثهء ديگر علم ندارند ، يا خود مدّعى اظهار كند كه منسوبين من يقين ندارند ، و در موقع ايراد ضرب و جرح شاهد درگيرى نبودهاند ، و فقط من يقين دارم ، آيا بازهم احضار منسوبين لازم است ؟
جواب : در صورتى كه بقيّه علم نداشته باشند ، احضار آنها ضرورتى ندارد .
سؤال 1060 - آيا كسانى كه در زمان وقوع قتل عاقل نبوده ، يا غير بالغ بودهاند ، امّا هنگام اجراى قسامه عاقل و بالغ شدهاند ، مىتوانند جهت اداى سوگند در اين مراسم شركت كنند ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 408
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٨