اختيار من بود ، ولى آقاى زيد به محض پياده شدن اين جانب ، بر موتورسيكلت سوار و با سرعت رانندگى نمود ، و در حين رانندگى با مصدوم تصادف كرد » . عمرو جهت اثبات ادّعاى خويش چند شاهد معرّفى كرده ، و شهود اظهار نمودند كه قبل از تصادف آقاى زيد را در حين رانندگى مشاهده نموده ، ولى اصل تصادف را نديدهاند .
لطفاً بفرماييد :
1 - آيا مورد نسبت به زيد از موارد لوث محسوب ، و در نتيجه با قسمِ مصدوم نامبرده محكوم به پرداخت ديه مىشود ، يا از موارد لوث محسوب نمىشود ؟
2 - در صورت صغير بودن مصدوم ، آيا خود صغير حق در خواست قسم ، يا قسم ياد نمودن را دارد ؟
3 - در صورت منفى بودن پاسخ ، ولىّ قهرى و يا قيّم وى چنين حقّى را دارند ؟
4 - آيا لازم است در مقابل ادّعاى زيد قسم ياد نمايد ؟
جواب : چنانچه شهود معتبر شهادت دهند كه در زمان وقوع تصادف زيد سوار بر موتور بوده ، هر چند تصادف را نديده باشند ، مورد از موارد لوث است . و صغير نمىتواند مطالبهء قسم كند ، بلكه ولىّ او اين كار را مىكند . و قسم تنها وظيفهء كسى است كه دعوى بر ضدّ او اقامه شده است .
سؤال 1052 - مطابق قوانين جمهورى اسلامى ايران ، از جمله مادّهء 266 قانون مجازات اسلامى ، در مواردى كه مجنىّ عليه ولىّ دم نداشته ، يا شناسايى نشود ، ولىّ دم او ولىّ امر مسلمين است . كه ولىّ امر در اين خصوص مىتواند اختيارات خود را به رئيس قوّهء قضائيّه ، و به واسطهء وى به رؤساى دادگسترىها تفويض نمايد . حال چنانچه در موارد قتل عمد ، ولىّ دم وجود نداشته ، يا شناسايى نشود ، و رئيس دادگسترى يا رئيس قوّهء قضائيّه به نيابت از ولىّ امر مسلمين ، تقاضاى قصاص كند ، و از طرفى دعوا داخل در باب لوث گردد ، كيفيّت اجراى مراسم قسامه چگونه خواهد بود ؟
جواب : اگر قاضى از روى مبادى حسيّه ، يا قريب به حسّ ، علم به وقوع قتل توسّط كسى داشته باشد مىتواند بر طبق علم خود عمل كند ، و نيازى به قسامه
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 405
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٥