جواب الف تا د : كليّهء صداها و آهنگهايى كه مناسب مجالس لهو و فساد است حرام ، و غير آن حلال است ، و تشخيص آن با مراجعه به اهل عرف خواهد بود .
منظور از مناسبت با مجلس لهو و فساد آن است كه اين گونه آهنگها ، صرف نظر از محتوا ، غالباً در آن گونه مجالس نواخته مىشود و نيّت تشكيلدهندگان در آن تأثير ندارد ، و منظور از آلات مشتركه آلاتى است كه به طور گسترده هم در مجالس حرام و هم در مجالس حلال از آن استفاده مىشود .
سؤال 463 - آيا حكم جواز غنا در مجلس زفاف و عروسى ، در مجلس شب عقد نيز جارى است ؟
جواب : تفاوتى بين شب عقد و عروسى و ساير شبها نيست ، و آهنگها و موسيقىهاى مناسب مجالس لهو و فساد ، در هر حال حرام است .
سؤال 464 - نظر به ابهامات و پرسشهايى كه در خصوص چگونگى مواجه افكار عمومى با موسيقى و آواز زنان مطرح است ، سؤالات ذيل تقديم حضور مىگردد .
1 - اجراى آواز بانوان به صورت تكخوانى و هم آوايى چه حكمى دارد ؟
2 - پرداختن زنان به موسيقى و آواز تا چه حد مجاز مىباشد ؟
3 - آواز بانوان به چه نحوى و در چه مكانهايى مجاز مىباشد ؟
4 - آيا پخش و انتشار موسيقى و آواز بانوان مجاز است ؟
جواب 1 تا آخر : كليّهء آهنگها و صداهايى كه مناسب مجالس لهو و فساد است حرام ، و غير آن جايز است ، و فرقى در اين قسمت ميان مرد و زن نيست ، ولى خوانندگى نوع مباح براى زنان در صورتى جايز است كه مجلس مخصوص به جنس خودشان باشد . خواه دسته جمعى بخوانند ، يا به تنهايى . جوانان عزيز بايد توجّه داشته باشند كه سيل تهاجم فرهنگى غرب نبايد ما را مرعوب سازد ، و تصوّر كنيم ما بايد خود و احكام دين خود را بر فرهنگ آنها تطبيق دهيم ؛ زيرا فرهنگ غرب گام به گام جوانان را به سوى ابتذال كامل پيش مىبرد ، و آنها را از درون تهى مىسازد ، و به اين ترتيب هر گونه مانع را كه بر سر راه مطامع آنهاست بر مىدارد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 156
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٦