تبديل به لهو شده است ؟ يا از همان ابتدا موضوع و عنوان حرمت موسيقى ، لهو بوده و هست ؟ در اين صورت نظر علماى بزرگوار مبنى بر مطرب بودن را چطور توجيه مىكنيد ؟
جواب : بعيد نيست آنچه فقها و مراجع در اين زمينه مىگويند ، غالباً به يك ريشه بازگردد ، هر چند اختلافى در الفاظ آنها وجود دارد . و آن همان است كه ما قبلًا گفتهايم : آهنگهايى وجود دارد كه در مجالس فساد نواخته مىشود ، و در كنار آن غالباً هرزگىهاى ديگر وجود دارد . آهنگهايى كه گاهى از آن به موسيقى مبتذل ، و گاه فسادانگيز ، و گاه مطرب ، تعبير مىشود . اين آهنگها هر جا ، و با هر محتوايى باشد ، حرام است ؛ ولى آهنگهاى ديگرى هست كه چنين نيست . مانند آهنگهاى معروفى كه اشعار مختلف مذهبى ، مرثيهها و موزيكهاى نظامى و ورزشى با آن نواخته مىشود ، اينها حرام نيست ؛ چرا كه در تعريف قسم اوّل نمىگنجد . البتّه مصاديق مشكوكى هم وجود دارد كه به درستى شناخته نمىشود ، كه آيا از قسم اوّل است ، يا از قسم دوّم ؟ و نظر به اين كه در شبهات تحريميّهء مصداقيّه اصل بر برائت مىباشد ، در مصاديق مشكوك برائت جارى مىشود .
سؤال 457 - گفته مىشود : « گوش دادن به دو نوع از موسيقى شرعاً اشكال دارد ؛ صداى زن ، و ديگرى آهنگ مطرب ؛ يعنى آهنگى كه انسان را از حالت طبيعى خارج مىسازد .
الف ) در خصوص مورد اوّل ؛ يعنى گوش دادن مرد به آواز زن مشكلى نيست ، ولى آيا گوش دادن آواز زن براى زن هم حرام است ؟
ب ) در مورد دوّم بايد بگويم كه هيچ گونه آهنگى نمىتواند مرا از حالت طبيعى خارج سازد . گوش دادن به نوار موسيقى ، چه با كلام و چه بىكلام ، چه غمگين و چه غير غمگين ، براى من چه حكمى دارد ؟
جواب الف : چنانچه آهنگ و صدا مناسب مجالس لهو و فساد باشد ، براى زنان هم جايز نيست .
جواب ب : معيار ، افراد و اشخاص نيستند ، بلكه كليّهء آهنگهاى متناسب با
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 153
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٥٣