جواب : هرگاه اين اوراق بيانگر مشاركت در طرحهايى باشد و سهم خود را در آن طرحها به مبلغ بيشتر يا كمترى بفروشد مانعى ندارد .
سؤال 1697 - دولت پاكستان اوراقى به اسم « پرائز باندز » ، يعنى « اوراق جايزه » ، منتشر مىكند ، بانك مركزى پاكستان اين اوراق را كه به قيمتهاى مختلف مىباشد و شمارههاى مختلف دارد ، مىفروشد و براى تعيين برنده ، بعد از مدّت معيّنى قرعهكشى مىكند و به برنده جايزهاى مىدهد . قيمت اين اوراق هميشه ثابت مىماند ؛ حتّى بعد از قرعهكشى . در بعضى از اوقات اين اوراق در معاملات بين مردم به جاى اصل اسكناس مبادله مىشود . لطفاً با توجّه به مقدّمه فوق به سؤالات ذيل پاسخ فرماييد :
الف ) آيا خريد اين اوراق از دولت جايز است ؟
ب ) نگهدارى اوراق خريدارى شده چه حكمى دارد ؟
ج ) آيا گرفتن اين اوراق به عنوان جايزه در كارهاى ديگر جايز است ؟
د ) استفاده از اين اوراق در معاملات به جاى اصل اسكناس چه حكمى دارد ؟
ه - ) بعد از اقدام بر خريدارى ، آيا گرفتن جايزه جايز است ؟
و ) مصرف اين جايزه چه مىباشد ؟
جواب : اين كار همان بختآزمايى است و بختآزمايى حرام و جايزهاش نيز حرام مىباشد ؛ ولى اگر آن اوراق با قطع نظر از جايزه مانند اسكناس داراى ارزشى بوده باشد ، معامله روى آن اشكال ندارد .
سؤال 1698 - در كشور تركيّه تورّم اقتصادى در سال به هفتاد درصد مىرسد . با در نظر گرفتن اين تورّم و نزول ارزش لير تركى اگر يك نفر در بانك دولتى مقدارى پول به عنوان سپرده موقّت بگذارد ، بانك طبق مقرّرات خود شصت درصد سود مىدهد ، آيا گرفتن اين سود ، در صورتى كه كمتر از تورّم باشد ، در مقابل تنزّل ارزش پول جايز است ؟ اگر سود بيشتر از تورّم باشد چه صورت دارد ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 587
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٨٧