آنها اخلاقاً مقرّرات آن صندوق را رعايت كنند ؛ بى آن كه تعهّد شرعى يا قانونى داشته باشند . راه ديگر اين است كه پولها به صورت وام داده نشود ؛ بلكه به صورت هبه باشد ، ولى در واقع هبه معوّضه است كه در مقابل اين هبه ، ديگران هم بموقع هبه خواهند كرد تا دوره كامل تمام شود .
سؤال 1701 - مدّتى است در شهر مقدّس مشهد شركتى تأسيس شده كه اقدام به خريد منازل اشخاص و توسعه اطراف حرم مطهّر مىنمايد ، آنها اعلان نمودهاند كه اگر فلان مبلغ سهام بخريد در آينده فلان مبلغ به شما خواهيم داد ، برگهاى سهام خود نيز در بازار قابل خريدوفروش است ، با توجّه به اين مقدّمه به سؤالهاى زير پاسخ دهيد :
الف ) سودى كه مىدهند چه صورت دارد ؟
جواب : چنانچه طبق عقود شرعيّه ( مضاربه يا مانند آن ) باشد سود پرداختى شركت اشكالى ندارد .
ب ) اگر برگه سهام در آينده ترقّى كند ، اضافه مبلغ آن چگونه است ؟
جواب : هرگاه سرمايه شركت تبديل به اموال و اعيانى شده ، خريدوفروش سهام با افزايش و كاهش مانعى ندارد .
سؤال 1702 - جريمه ديركرد با ربا تفاوتهايى دارد ؛ از جمله اين كه در ربا از ابتدا سود تعلّق مىگيرد ، ولى در خسارت تأخير تأديه پس از فرا رسيدن سررسيد و عدم پرداخت اين وجه سود تعلّق مىگيرد و در واقع مجازات ظلمى است كه به بدهكاران مىشود و جبران قسمتى از خسارت وارده مىباشد ؛ چرا كه تورّم در جامعه حدود 20 % است و آنچه در قانون پيشبينى شده 12 % مىباشد . با توجّه به تفاوت مذكور جريمه ديركرد چه حكمى دارد ؟
جواب : جريمه ديركرد اگر جنبه تعزير از سوى حكومت اسلامى داشته و به صورت عادلانه باشد ، جايز است . همچنين اگر در عقد جداگانه خارجِ لازمى قيد
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 589
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٨٩