مدارك و منابع قضا
سؤال 673 - آيا نظرات كارشناسان فنّى ، كه داراى شرايط شهادت نيستند ، مىتواند منشأ حكم قرار گيرد ؛ و لو اين كه از نظر آنان علم حاصل نشود ؛ يا علم قاضى بر خلاف نظريّه كارشناسان باشد ؟
جواب : در فرض مسأله اعتماد بر نظر كارشناسان خالى از اشكال نيست ؛ مخصوصاً اگر علم قاضى بر خلاف آن باشد .
سؤال 674 - نظر اسلام را پيرامون اعتبار اسنادى كه توسّط دستگاههاى مدرن تهيّه مىشود بيان فرماييد : مانند فاكس ، فيلم ، عكس ، نوار ضبط ، تلفن گرام ، زيراكس ، فتوكپى ، پرينتر و اسكنر كامپيوتر و مانند آن ؛ كدام يك مىتواند مستند حكم قاضى قرار گيرد و به عنوان مؤيّد تا چه حد قابل استنادند ؟
جواب : معيار حصول علم از اين اسباب براى قاضى است ، و در مواردى كه امكان جعل وجود دارد ، علم حاصل نمىشود .
سؤال 675 - آيا قاعده « البيّنهء للمدّعى و اليمين على من انكر » اختصاص به مسائل حقوقى و مالى دارد ، يا در مورد مسائل كيفرى مانند ايراد ضرب ساده ، فحّاشى ، تخريب و مانند آن نيز قابل اجراست ؟
جواب : قاعده مزبور در امور كيفرى نيز جايز است .
سؤال 676 - آيا قاعده « اليمين على من انكر » در رابطه با تعزيرات نيز جارى مىشود ؟ و در صورت مثبت بودن ، آيا جرايم تعزيرى با نكول منكر و قسم خوردن مدّعى ثابت مىشود ؟
جواب : در حدود و تعزيرات قسم نيست ، و نكول از قسم هم راه ندارد .
سؤال 677 - آيا در مقام صدور حكم ، بيّنه طريق است يا موضوعيّت دارد ؟ در صورتى كه موضوعيّت داشته باشد ، اگر با علم قاضى تعارضى پيدا كند ، تكليف چيست ؟