مىگويد : ( وَيَا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْارْضِ مُفْسِدِينَ ) : « اى قوم من پيمانه و وزن را با عدالت وفا كنيد و بر اشياء ( و اجناس ) مردم عيب مگذاريد و از حق آنان مكاهيد و در زمين فساد مكنيد » . بايد در اين آيات دقت كرد كه يكى از عوامل نابودى جامعه كمفروشى و گرانفروشى است ، عاملى است كه موجب دوقطبى شدن جامعه مىگردد ، آنها كه با اين روش ثروتى به هم مىزنند فكر مىكنند كلاه بر سر مردم گذاردهاند ، كه در حقيقت كلاه بر سر خود گذاردهاند ، داستان معروفى است كه يكى از علماى قم خطاب به بازاريها كرده مىگفت : اى اهل بازار مبادا دهاتىهائى كه از اطراف براى خريد مىآيند كلاه بر سر شما گذارند بسيار مواظب باشيد ، يكى از آنها در جواب گفت : آقا شما ما را دست كم گرفتهايد ، كه ما كلاه سر آنها گذارده و اجناس را به قيمت گرانتر به آنها مىفروشيم ، آن عالم در جواب فرموده بود من همين را مىگويم كه شما خيال مىكنيد كلاه سر آنها گذاردهايد زيرا جلو شما را وقتى مىگيرند كه قدرت ردّ كردن اموال آنها را نداريد ، و آن موقع مىفهميد كلاه بر سر كه رفته است !
قابل توجه است كه در روايتى از امام صادق ( عليه السلام ) آمده كه خداوند « وَيْل » را درباره هيچكس در قرآن قرار نداده مگر اينكه او را كافر نام نهاده ، همانگونه كه مىفرمايد : ( فويل للذين كفروا من مَشْهَد يوم عظيم ) : « واى بر كافران از مشاهده روز بزرگ » « 1 » از اين روايت استفاده مىشود كه كمفروشى بوى كفر مىدهد ، و اگر دقيق شويم مىتوان فهميد كه كمفروشى گرچه به زبان مىگويند به خدا معتقدم ، ولى به رزّاقيت خداوند كافر است ، و گرنه بايد بداند كمفروشى و گرانفروشى در روزى او تأثير ندارد !
هامش
( 1 ) . سوره مريم ، آيه 37 و اصول كافى ، مطابق نقل نور الثقلين جلد 5 ، صفحه 527 ؛ نمونه جلد 26 ذيل آيات اول سوره مطففين .