كمفروشى نه فقط در كسب و شغل و حرفه و صنعت كه به عبادت هم سرايت كرده و مىبينيم كه در نماز نيز كمفروشى مىكنيم ، تا بتوانيم از سر و ته نماز مىزنيم ، و آنقدر سريع مىخوانيم ، كه گويا حيوان درندهاى براى دريدن ما به دنبال ماست ، و حتى سلام نماز را اگر در صف جماعت باشيم داده و نداده از مسجد فرار مىكنيم ، چرا اين چنين مىكنيم ، مگر نشنيدهايم آنچه از عبدالله بن مسعود صحابى معروف نقل شده كه گفت : « نماز نيز قابل پيمانه است ، كسى كه كيل آن را بطور كامل اداء كند ، خداوند پاداش او را كامل مىدهد ، و هر كس از آن كم بگذارد درباره او همان جارى مىشود ، كه خداوند درباره « مطفّفين ( كمفروشان ) » فرموده است » « 1 » اما از آيات تشويق نيز دو نمونه ذكر مىشود :
1 - در آيه 69 سوره عنكبوت مىخوانيم ( وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا ) : « و آنان كه مجاهدت در راه ما ( و براى ما ) كردند آنها را به راههاى خود هدايت مىكنيم » وقتى قارى قرآن اين آيه را قرائت مىكند ، بايد به دو نكته توجّه كند : 1 - جهاد . 2 - اخلاص . و اينكه اين دو ، شرط هدايت الهى است جهاد را از « جاهدوا » و اخلاص در نيت و اعتقاد و عمل را از كلمه « فينا » بايد استفاده كند ، يعنى اگر مجاهدت و كوششى در راهى توأم به اخلاص شد ، خداوند با تأكيد بسيار « 2 » فرموده كه من متكفّل هدايت و رسيدن به هدف او هستم ، اطلاق اين عبارت شامل جهاد نفسانى و خارجى و نيز معنوى و مادى مىشود ، اگر كاسب در كسب و كار خود ، كارمند در كار خود ، محصل در تحصيل خود ، براى رضاى خدا و با خلوص نيت تلاش كند بداند كه خداوند وعده داده است كه راهها را بر روى او مىگشايد ، گاهى ديده مىشود فرد كاسبى زودتر از مغازه كنارى خود سركار مىآيد ،
و ديرتر مىبندد ، ولى مىگويد نمىدانم چرا كسب من رونق ندارد ، و كارهايم گره خورده است ! ؟
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، جلد 10 ، صفحه 452 ؛ نمونه جلد 26 ، صفحه 247 .
( 2 ) . لازم تأكيد و نون تأكيد ثقيله در ( لنهدينّهم ) شاهد اين تأكيد است .