هامش
( پ ب ) در عسل هستند و بايد با صراحت گفت عسل در خدمت درمان بهداشت و زيبائى انسانها است .
در روايات اسلامى نيز بر روى خاصيت درمانى عسل تكيه شده است ، در روايات متعددى از على ( عليه السلام ) و امام صادق ( عليه السلام ) و بعضى ديگر از معصومين نقل شده كه فرمودند : « ما اشْتَشْفى الناس به مثل عسل » : « مردم به چيزى مانند عسل استشفاء نمىكنند » و در تعبيرى ديگر فرمودند : « لم يستشفِ مريض به مثل شربة عسل » : « هيچ بيمارى به مانند شربت عسل درمان نكرده است » در تعبيرى ديگر آمده : « العَسَلُ شِفاء » : « عسل درمان است » در احاديث ، عسل براى درمان دلدرد نيز توصيه شده است از پيامبر گرامى روايت شده كه فرمود : « مَنْ شرب العسل فى كلّ شهر مرةٌ يريد ما جاء به القرآن عوفى من سبع و سبعين داء » : « كسى كه ( لااقل ) هر ماه يك بار عسل بنوشد و شفائى را كه قرآن از آن ياد كرده بطلبد ، خدا او را از 72 نوع بيمارى شفا مىبخشد » . البته از آنجا كه هر حكم عامى ، موارد استثنائى هم دارد ، در موارد نادرى عسل مورد نهى قرار گرفته است .
6 - تلاش زنبور عسل براى انسانها است ( للناس ) : از نكات جالب كه زنبورشناسان ذكر مىكنند اين است كه زنبور عسل براى رفع گرسنگى خود ، نياز به دو يا سه گل دارد تا از آنها تغذيه كند در حالى كه در هر ساعت بطور متوسط روى دويست و پنجاه گل نشسته و كيلومترها راه مىپيمايد ، و اين همه فعاليت در واقع در راه زندگى انسانها و براى انسانها انجام مىگيرد .
7 - عدم فاسد شدن عسل : عسل از غذاهائى است كه هرگز فاسد نمىشود و حتى ويتامينهاى آن هم به مرور زمان از دست نمىرود ، دانشمندان علت اين را وجود پتاسيم در عسل مىدانند كه مانع رشد ميكروبها مىشود و به علاوه داراى مقدارى مواد ضدعفونى كننده مانند اسيد فورميك است و لذا مصريان قديم از اين خاصيت استفاده كرده و مردگان خود را موميائى مىكردند .
8 - نيش زنبور عسل خاصيت درمانى دارد : دانشمندان طبق برنامهاى كه دارند پى بردهاند كه نيش زنبور عسل براى بيماريهائى مانند رماتيسم ، مالاريا ، درد اعصاب و بعضى ديگر از امراض مؤثر است البته نيش زدن زنبور به عنوان خودكشى محسوب مىشود ، زيرا با نيش زدن مىميرد . قابل توجه است كه گزش يك يا چند زنبور معمولا قابل تحمل است ولى گزش دويست تا سيصد عدد زنبور باعث فلج شدن دستگاه تنفسى و احتمالا مرگ است ( بحثهاى فوق از تفسير نمونه در ذيل آيه ، جلد 11 با استفاده از كتابهاى اولين دانشگاه و آخرين پيامبر و زنبور عسل نوشته مترلينگ و شگفتيهاى عالم حيوانات و بعضى كتب ديگر نوشته شد ) .