لرزيدن و قالب تهى كردن است ، براى كسى كه درك حقيقى عقبات را كند ، و قابليّت فهم معارف الهى را داشته باشد .
براى آگاهى از فراز و نشيب اين راه پرخطر كلماتى از مولى را كه در نهجالبلاغه فرموده ، بشنويم . خود مولى در خطبه 183 كه در وصف قرآن و لزوم تحصيل ملكه تقوى است ، چنين مىفرمايد : « بترسيد از خداوندى كه شما در برابر نظر او هستيد و زمام شما به دست اوست و حركات و سكنات شما را در اختيار دارد . ( و قدرتمند بر هر كارى است ) . . . شما در دنيا كه جاى ماندنتان نيست ، مسافر و رهگذريد ، شما را به كوچ كردن از آن اعلام و به توشه برداشتن از آن امر فرمودهاند ، و بدانيد اين پوست نازك ( بدن شما ) طاقت آتش دوزخ را ندارد ، پس ( از ابتلاى به آن ) به خودتان رحم كنيد ، كه شما خود را در دنيا به مصيبتها و سختيها آزمودهايد ، ( نتوانستهايد بر كوچكترين ناكاميهاى آن شكيبا باشيد ) آيا ديدهايد يكى از خودتان كه چگونه ناله و اظهار درد مىكند : از خارى كه بدن او فرو رود و از لغزيدنى كه او را خونين كند ، و از ريگ گرم ( بيابان ) كه او را بسوزاند ، پس چه حالتى خواهد داشت ، هرگاه بين دو طبقه از آتش باشد در حالى كه همخوابه سنگ سوزان و همنشين شيطان گردد ، آيا مىدانيد آنگاه كه مالك ( دوزخ ) بر آتش غضب كند آتشها بر روى هم مىغلطند و يكديگر را مىگويند ؟ . . . اى پير سالخورده ! كه ناتوانى در وجودت رخنه كرده ، چگونه خواهى بود زمانى كه طوقهاى آتش به گردنها انداخته شود و غُلهاى جامعه به دست و گردن افتد ؟ تا گوشتهاى بازوها را بخورد ، ( اگر بر اثر معاصى به اين عذاب و سختيها گرفتار شوى چه مىكنى ) ، پس اى گروه بندگان از خدا بترسيد ، از خدا بترسيد ، در حالى كه در تندرستى پيش از بيمارى ( رسيدن مرگ ) و در فراخى و آسايش ( دنيا )
پيش از تنگى و سختى ( قبر ) آسوده
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — صفحة 461
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦١