براى آخرت بخواهد ، مىفرمايد : علاوه بر اينكه تمامى بهره و نصيب را به او مىدهيم زراعت او را هم زيادتى مىبخشيم .
نكته ديگر اينكه در مورد زارع دنيا براى آخرت نمىگويد در دنيا نصيب و بهرهاى ندارد ، ولى در مورد زارع دنيا براى دنيا مىگويد در آخرت نصيبى ندارد ، و اين اشاره دارد به اينكه كسى كه براى آخرت خود تلاش كرد دنيا را هم دارد ، ولى تلاش كننده براى دنيا ، علاوه بر اينكه دنياى پرثمرى ندارد ، آخرتى هم ندارد . « 1 »
لطف الهى را ببين كه زمين را براى ما مهيّا كرده ، و باران رحمتش را كه همان امكانات و زمينهسازى او براى انجام اعمال خير ما است ، را فراهم نموده ، و فرمود : در مسير من و خواسته من اگر كشت كردى بهرههاى بسيار و محصول فراوان به تو خواهم داد ، محصولى كه در وقت قحطى و گرسنگى مردم از اعمال نيك در روز قيامت ، بسيار مثمر ثمر و نجات دهنده و حياتبخش خواهد بود .
با اين محبت و لطف و عنايت الهى كه زمين و بذر از او ، امكانات و زمينه پرورش اعمال از او ، چه عذرى براى زارع مىماند ، كه چيزى كشت نكند ، يا علف هرزه كشت كند . از آيه فوق روشن مىشود كه هم دنياطلبى و هم آخرتطلبى نياز به تلاش و كوشش دارد ، پس چقدر بيخردى است كه انسان تلاش و زحمت بر خود هموار كند ، و در آخر چيزى به جز بهره پست دنيا چنان كه از نامش پيداست به دست نياورد . هماهنگ با اين آيه كه بر ، كِشْتِ طالب آخرت مىافزائيم ، در آيات ديگر دارد « مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا » : « كسى كه حسنهاى انجام دهد براى او 10 برابر اجر و پاداش است » « 2 » ، در آيه ديگرى مىخوانيم « لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُمْ مِّنْ
فَضْلِهِ » : « براى اينكه وفا كند اجرهاى آنها را و زياد كند از فضلش » . « 3 »
هامش
( 1 ) . نظير همين معنا در آيات ( 18 و 19 ) . سوره اسراء به شكل ديگرى آمده است .
( 2 ) . سوره الانعام ، آيه 160 .
( 3 ) . سوره الفاطر ، آيه 30 .