قرار داده ، و دنيا به سوى او روى مىآورد ، در حالى كه تسليم او است » . « 1 »
2 - در يكى از سخنان حكيمانه مولى در نهجالبلاغه ، 8 صفت براى دنيا ذكر شده است . داستان از اينجا آغاز مىشود كه : حضرت شنيدند مردى دنيا را مذمّت مىكرد ، و به بدى از آن ياد مىنمود ؛ حضرت پس از آنكه به او فرمودند : اى مذمت كننده و نكوهنده دنيا ، تو خود فريفته دنيائى ، و از آن مذمّت مىكنى ؟ ! تو خودت فريب دنيا را خوردهاى نه اينكه دنيا تو را فريب داده است ؟ چه موقع دنيا تو را سرگردان كرده و يا فريب داده ؟ آيا به جاهاى بر خاك افتادن پدرانت و پوسيده شدن آنها يا به خوابگاههاى مادرانت در زير خاك فريبت داد ؟ چقدر تلاش كردى آنها را از بيمارى نجات دهى ؟ چقدر طبيب براى آنها آوردى و نتوانستى نجاتشان بدهى و بالاخره دست اجل آنها را برد ؟ مگر دنيا آنها را عبرت براى تو قرار نداد ، مگر مرگ آنها براى تو سرمشق نبود ؟ پس آنچه با ديگران كرد ، با تو نيز خواهد كرد !
فرمودند :
« انّ الدّنيا : دارُ صِدق لِمَنْ صَدَقَها و دارُ عافِية لِمنٌ فَهم عنها و دارُ غَنىَّ لمن تزوَّد منها و دارُ مَوعِظَة لِمَنْ اتَّعَظَ بها ، مَسجِدُ احِبَّاء الله و مُصَلّى ملائكة الله ، و مَهْبِطُ وَحْىِ الله ، و مَتْجَرُ اولياء الله اكْتَسبوا فيها الرَّحمة رَبِحوا فيها الجنَّة » :
« دنيا سراى راستى و صدق است براى كسى كه آن را تصديق كند ، و سخن آن را بپذيرد ، و سراى ايمنى و عافيت است ، براى كسى كه درك كرد آن عافيت را ، ( اگر از دنيا به طور مطلوب استفاده كند ، در دنيا عافيت را و در آخرت ايمنى از عذاب را به دست آورده است ) و سراى بى نيازى است براى كسى كه توشه از آن برگيرد و سراى پند و اندرز است ، براى كسى كه پندپذير باشد ، ( لحظه لحظه و گوشه گوشه دنيا موعظه و پند است چنان كه حضرت در صدر گفتار به آن
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ذيل آيه 20 سوره شورى ؛ تفسير نمونه ، جلد 20 ، صفحه 400 .