است ) . 2 - صبر از آنچه دوست مىدارى ( كه شامل صبر بر معاصى و امورى است كه نفس به آن ميل دارد » پس با صبر خود حدّ متعارف و متعادل خوشى را حفظ كن ، و اين جمله را به خاطر بسپار « زيادهروى در خوشى موجب مرگ خوشى است » .
براساس اينكه صبر در معصيت مشكلتر از صبر در مصيبت و آن مشكلتر از صبر در عبادت است ، در منابع اسلامى براى دارنده صبر در مصيبت « متصبّر » ( از بابد تفعّل ) و براى دارنده صبر در مصيبت از باب مفاعله كه اسم فاعل آن « مصابر » است ، و براى دارنده صبر در عبادت « صابر » ( از ثلاثى مجرد ) استعمال شده است .
ابن مسكان از امام صادق ( عليه السلام ) سؤال مىكند كه :
« جُعِلتُ فِداك و مَا الصابرون و ما المتصبّرون ؟ قال الصابرون على اداء الفرائض و المتصبّرون على اجتناب المحارم » :
« فدايت شوم ، صابرون و متصبرون چه كسانى هستند ؟ فرمود : صابرون كسانى هستند كه صبر بر انجام واجبات مىكنند ، و متصبرون كسانى هستند كه دورى از محرمات مىكنند » . « 1 »
و در روايتى ديگر از آن حضرت در ذيل قول خداوند متعال : « اصبِروُا و صابِروُا » « 2 » رسيده : « اصبروا على الفرائض و صابروا على المصائب » ( صبر كنيد بر واجبات و صبر كنيد بر مصيبتها ) . « 3 »
صابر به معنى استقامت كننده است و مصابر نوعى صبر است كه با شدت و سختى همراه است ، « مصابره » از باب مفاعله را در مواقعى كه دو نفر در كار باشند ، و به اصطلاح بين الاثنين باشد ، استعمال مىكنند و اين نشان مىدهد كه مصابره چون مقاومتى به موازات مقاومت انسان از طرف ديگر وجود دارد ، غلبه مشكلتر است ، در
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، جلد 71 ، صفحه 83 ؛ ميزان الحكمة ، جلد 5 ، صفحه 266 .
( 2 ) . سوره آل عمران ، آيه 200 .
( 3 ) . بحارالانوار ، جلد 72 ، صفحه 195 ؛ ميزان الحكمة ، جلد 5 ، صفحه 266 .