2 .
محمد بن ابى عمير
درباره وى مطالبى در زمينه اختيار محبوب در سختترين شرايط بر ماسوا نقل كردهاند كه : ما به مقاله رجال كشّى درباره او اكتفا مىكنيم : على بن الحسن مىگويد : ابن ابى عمير از يونس بن عبدالرحمن افقه و افضل و اصلح بود ، ابن ابى عمير به خاطر جانبدارى از الله گرفتار شد و به حبس محكوم گشت و از مشقت و تنگى وضع زندان و كتك خوردن برايش پيشامدهاى بزرگ شد .
آنچه داشت به حكم خليفه ستمگر پس از شهادت حضرت رضا ( عليه السلام ) از او گرفته شد ، به خصوص كتابهاى گرانبهايى كه در حديث تأليف كرده بود ، او نزديك به چهل جلد از كتبش را حفظ داشت كه از بازگو شدههاى آن كتب تحت عنوان نوادر ياد مىشود .
فضل بن شاذان آن بزرگ مرد راه حق مىگويد از محمد بن ابى عمير نزد حاكم وقت سعايت شد كه او نام تمام شيعيان را در عراق مىداند ، او را گرفتند و گفتند از تشكيلات شيعه پرده بردار ، امتناع كرد ، عريانش كردند و او را بين دو درخت آويختند و صد ضربه تازيانه زدند .
فضل مىگويد : ابن ابى عمير گفت : وقتى مرا مىزدند و تازيانهها به مرتبه صد رسيد ، درد شديدى مرا گرفت ، كم مانده بود كه اسرار شيعه را فاش كنم ناگهان نداى محمد بن يونس بن عبدالرحمن را شنيدم كه گفت اى محمد بن ابى عمير به ياد ايستادن در برابر محضر الهى باش ، از اين ندا قوّت گرفتم ، بر آنچه بر من رفت استقامت كردم ، و از اين بابت خداى بزرگ را شكر مىكنم . فضل بن شاذان مىگويد بر اثر آن گرفتارى بيش از صد هزار درهم به او زيان وارد شد .
و نيز مىگويد : وارد عراق شدم ، كسى را ديدم ، شخصى را مورد عتاب قرار داده و مىگويد : تو مرد صاحب عيالى و كسب و درآمد تو براى آنان از راه نوشتن