اين صورت معنا واضح است و ممكن است معنى عاريهاى از آن اراده شود كه به نحوى اشراب معنى اصطلاحى در آن شده باشد ، مثل اين كه مىگوئيم امروز خود را وقف فلان كار كردم . در اين صورت معنى جمله چنين مىشود كه پرهيزكاران گوشهاى خود را وقف شنيدن علوم نافع كردهاند و گويا در تمام عمر گوشهاى خود را به كار گرفتهاند ، براى دريافت اين گونه علومى كه مثمر كمال در مرحله نظرى و عملى است .
4 . علم نافع : علم نافع معنى وسيعى دارد و آن هر علمى است كه به نحوى در منفعت فرد يا جامعه اسلامى و بشرى دخيل بوده باشد ، خواه در حيطه
« طلبُ العلمِ فريضةٌ على كُلِّ مسلم »
باشد يا نباشد و به عبارت ديگر هر علمى كه رافع نياز مردم باشد و براى فرد و جامعه مفيد باشد ، تحت علم نافع است . بنابراين علم پزشكى و كشاورزى و صنعت هم در كنار علم توحيد و فقه و اخلاق علم نافع است و عدم اين علوم مستلزم وابستگى اقتصادى و بالاخره وابستگى سياسى است ، استكبار جهانى ابتدا تكنولوژى خود را مىفرستد و سپس تكنسين و مستشار روانه كرده و به دنبال آن فرهنگ و سيستم سياستگذارى را وارد مىكنند در اين صورت چنان مسلط بر منابع اقتصادى و فرهنگى جوامع ضعيف مىشود كه اگر مخالفت در بُعد سياسى با آنها شود با دست خود به گلوى صنعت آن كشور فشار مىآورد و ديگر وسائل مورد نياز آن كشور را قطع و بايكوت اقتصادى مىنمايد . مسلمانان بايد درصدد استقلال نظام اسلامى بكوشند و لااقل اگر در بعضى جنبهها استقلال ندارند در زمينههاى ديگر كشورهاى طرف قرارداد خود را محتاج به خود كنند كه اين مىتواند پشتوانه استقلال سياسى آنها باشد .
اگر رابطه به صورت استعمارى تلقّى شود به دنبال آن فحشاء به عنوان ارمغان وارد مىگردد چنان كه در زمان پهلوى يكى از عاملان فحشاء همين مستشارانى بودند كه از تبعات وابستگى به دول خارجى بودند ، اگر وسائل شراب و عيش و نوش
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى ) — صفحة 161
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦١