بزرگان نكردند در خود نگاه * خدابينى از خويشتن بين مخواه
( سعدى )
قرآن مىفرمايد : « ولو انَّما ما فى الارض من شَجَرَة اقْلامٌ والبحرُ يَمُدّه مِنْ بَعْده سَبْعُةُ ابْحُر ما نَفِدَتْ كلماتُ اللهِ انّ اللهَ عَزِيْرُ حكيم » « 1 » : « اگر آنچه روى زمين از درختان است قلم شوند و دريا براى آن مركب گردد و هفت دريا به آن افزوده شود ، اينها همه تمام مىشود ، اما كلمات خدا پايان نمىگيرد ، خداوند عزيز و حكيم است » .
در اين آيه ( كلمات الله ) را به معنى علم و دانش پروردگار « 2 » گرفتهاند و اشاره به عظمت علم الهى است ، اگر تمام علوم را كه در متن كتب در كتابخانهها جمع شده ، شايد بيش از استخر كوچكى جوهر براى نوشتن آن مصرف نشده باشد ، حال ببينيد استخر كوچكى كجا و هفت دريا كجا !
در مقابل عظمت جهان و اين عالم پهناور ما بسيار كوچكيم . استاد مىفرمودند : روزى محاسبه مىكردم آن سفينه فضايى كه در مدت سه روزه به كره ماه رسيد ، اگر بخواهد به كرات ديگر منظومه رود ، بعضى 11 ماه و بعضى 60 سال و بعضى 300 سال به بالا طول مىكشد ، اينها همسايههاى زمين هستند ، اگر بخواهيم به اولين ستاره خارج منظومه برسيم كه 48 ماه نورى با ما فاصله دارد ، و نور آن 4 سال در راه است تا به زمين برسد بعضى از آنها يك ميليون و پانصد هزار سال ( 1500000 ) طول مىكشد راستى چه عظمتى و چه شوكتى ؟ ! !
در آداب نماز شب نوشتهاند : « نمازگزار پس از بيدار شدن و قبل از وضو نگاه به آسمان كند و 6 آيه از اواخر سوره آل عمران را بخواند : « انّ فِى خَلقِ السَّمواتِ والارضِ وَاختلافِ اللَّيلِ و النَّهارِ لِآيات لِاولىِ الالبابِ . . . وَ يَتَفَكَّروُنَ فى
هامش
( 1 ) . سوره لقمان ، آيه 27 .
( 2 ) . رجوع شود به تفسير نمونه ، جلد 17 ، صفحه 76 .