در اين شعر افراد بالانشين و متكبر كه نه فضيلتى از درون و نه شخصيتى از برون دارند ، تشبيه به خارهاى بىارزشى شدهاند كه روى بلندى ديوار يا روى پشت بامها سبز مىشوند .
علاوه بر تاثيرگذارى تواضع در دانش اندوزى و علم افزايى ، عامل مؤثرى براى پذيرش و كرنش در برابر كلام حق در مباحثات و منازعات و مرافعات است و در مقابل تكبّر مانع از آن ، انسان متواضع حرف حسابى را مىپذيرد اگرچه از زبان ناحسابى باشد و حرف ناحسابى را نمىپذيرد اگرچه از زبان فرد حسابى باشد به خلاف متكبّر .
روحيه تواضع با روح اسلام عجين شده است و حضرت على ( عليه السلام ) آن معلم اخلاق و انسانيت در بيانات خود مىفرمايد : « الاسلام هو التسليم » : « اسلام همان تسليم است » تسليم در برابر خدا و پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) و زير بار حق و حرف حساب رفتن ، روحيه تكبّر با روح اسلام سازگار نيست و رشد اين روحيه موجب كفر و خروج از دايره اسلام است ، چنانچه در روايات هم اشاره به اين مسئله شده است .
با نگرشى به قرآن درمىيابيم كه قرآن هم در موارد مختلف و از جمله در سوره بقره اشاره به مانع بودن روحيه استكبارى براى پذيرش حق كرده و مذمت مىنمايد : « افَكُلّما جاءَكُم رَسُولٌ بِما لا تَهْوى انْفُسُكُم اسْتَكْبَرتُم فَفَريقاً كَذَّبْتُم وفَريقاً تَقْتُلُونَ » « 1 » ؛ آيا هر پيامبرى كه بر خلاف هواى نفس شما اوامرى از جانب خداوند آورد ، استكبار كرده و از امرش سرپيچى مىنمائيد و گروهى را تكذيب كرده و گروهى را مىكُشيد ، در آيه فوق « تَقْتُلون » با صيغه مضارع آورده شده كه نشانه استمرار است ، يعنى يك يا دو پيامبر را نكشتند ، بلكه بر اين كار استمرار داشتند .
3 . تكبر نظام جامعه بشرى را برهم مىزند و روابط انسانها را با يكديگر
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 87 .