و اصل اساسى وابْتَغِ بَينَ ذلك سَبيلًا يعنى جستجوگرى طريق اعتدال و طى آن طريق است .
در اين سه آيه فوق ، قرآن دست روى موردى گذارده است كه : از مصاديق « ملبسهم الاقتصاد » به معنى دوم ( معنى اعم ) است و آيه چهارمى كه ذكر مىكنيم جامع تمام موارد مذكور است .
4 . « وكذلك جَعَلْناكُم امةً وَسَطاً لِتَكوُنوُا شُهَداءَ عَلى النّاسِ وَيَكوُنُ الرَّسوُلُ عَلَيْكُمْ شَهيداً » « 1 » : « همانطور ( كه قبله شما يك قبله ميانه است ) خود شما را نيز امّت ميانهاى - كه از هر نظر در حد اعتدال در ميان افراط و تفريط مىباشد - قرار داديم تا امت نمونهاى در برابر مردم باشيد و پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) هم فرد نمونهاى در برابر شما باشد » .
اما وجه اين كه قبله مسلمانان ميانه است اين است كه : در آن زمان مسيحيان تقريباً به سمت مشرق مىايستادند ( زيرا بيشتر ملل مسيحى در كشورهاى غربى مىزيستند ) و براى ايستادن به سوى بيتالمقدس ناچار بودند به سمت مشرق بايستند و به اين ترتيب جهت مشرق به طور كلى قبله آنان محسوب مىشد ، ولى يهود كه بيشتر در شامات و بابل و مانند آن به سر مىبردند و به طرف بيتالمقدس كه براى آنان تقريباً در سمت غرب بود ، مىايستادند و بدين ترتيب نقطه غرب قبله آنان بود ، اما كعبه نسبت به مسلمانان آن روز كه ساكن مدينه بودند ، سمت جنوب بود كه ميان مشرق و مغرب بود و از اين جهت ميانه محسوب مىشد ، در حقيقت قرآن با معرفى كردن قبله مسلمانان مىخواهد رابطهاى بين برنامههاى اسلامى بيان كند كه : برنامههاى ميانه و متعادل هستند و در نتيجه مسلمانان امتى ميانه و حد وسط هستند .
هامش
( 1 ) . بقره ، آيه 143 .