اشاره به سينه و قسمتهاى جلو بدن او است ، بنابراين ، منظور نطفهء مرد است كه از قسمتهاى درون شكم كه در ميان پشت و قسمت جلو قرار دارد خارج مىشود .
3 - منظور خروج جنين است از رحم زن ، كه ميان پشت و قسمتهاى جلو بدن او قرار گرفته است .
4 - بعضى گفتهاند : اين آيه ، اشاره به يك نكتهء دقيق علمى است كه اكتشافات اخير از روى آن پرده برداشته ، و در عصر نزول قرآن مسلماً از همه پنهان بوده ، و آن اين كه نطفه از « بيضهء » مرد و « تخمدان » زن گرفته مىشود ، و مطالعات دانشمندان جنينشناسى نشان مىدهد كه اين دو در ابتداى امر كه در جنين ظاهر مىشوند ، در مجاورت كليهها قرار دارد ، و تقريباً مقابل وسط ستون فقرات در ميان صلب ( پشت ) و ترائب ( پايينترين دندههاى انسان ) قرار گرفته ، سپس با گذشت زمان و نمو اين دو عضو ، تدريجاً از آن محل پايين مىآيند ، و هر كدام در موضع فعلى خود جاى مىگيرد ، و از آنجا كه پيدايش انسان از تركيب نطفه زن و مرد است ، و محل اصلى اين دو در آغاز در ميان « صلب » و « ترائب » قرار دارد ، قرآن چنين تعبيرى را انتخاب كرده ، تعبيرى كه در آن روز براى هيچ كس شناخته شده نبود ، و علم جنينشناسى جديد پرده از روى آن برداشته است . « 1 »
[ تراب : ]
« كُنْتُمْ تُراباً وَ عِظاماً »
« تراب » به معناى خاك است و در سورهء « صافات » ، بر « عظام » ( استخوانها ) مقدم داشته شده ، اين امر ممكن است اشاره به يكى از سه نكته باشد :
نخست اين كه گر چه انسان بعد از مرگ ، ابتداء به صورت استخوان و بعد خاك در مىآيد ، ولى چون بازگشت خاك به حيات ، عجيبتر است مقدم ذكر شده .
دوم اين كه هنگامى كه بدن مردگان متلاشى مىشود ، نخست گوشتها تبديل به خاك مىگردد و در كنار استخوانها قرار مىگيرد ، بنابراين در آنِ واحد هم خاك است و هم استخوان .
سوم اين كه « تراب » ، اشاره به جسدهاى نياكان دور است و « عظام » اشاره به بدنهاى پدران كه هنوز كاملًا تبديل به خاك نشده است . « 2 »
[ تُراث : ]
« وَ تَأْكُلُونَ التُّراثَ »
« تُراث » در اصل « وراث » ( بر همان وزن ) بوده ، سپس « واو » تبديل به « تاء » شده است . « 3 »
هامش
( 1 ) . طارق ، آيهء 7 ( ج 26 ، ص 377 )
( 2 ) . مؤمنون ، آيهء 35 ( ج 14 ، ص 262 ) ؛ صافات ، آيهء 16 ( ج 19 ، ص 42 )
( 3 ) . فجر ، آيهء 19 ( ج 26 ، ص 481 )