[ گفتارى از على نصيرى ]
معيارهاى نقد محتوايى حديث از نظر علّامه طباطبائى قدس سره
على نصيرى
[ جايگاه روايات به عنوان دومين منبع سرشار براى شناخت دين و شريعت ]
روايات كه حكايتگر سنّت است در كنار قرآن ، دومين منبع سرشار براى شناخت دين و شريعت است ؛ بهگونهاى كه نظام وارهء دين در سه حوزهء عقايد ، اخلاق و احكام پس از قرآن بيشتر بر سنّت استوار است . بىترديد اگر قرآن كريم به عنوان متنى سرتاسر مقدس و پيراسته از دخل و تصرف از نظر اعتبار پيش از سنّت قرار دارد ، امّا باتوجه به اينكه قرآن از بيان مبسوط معارف و احكام دينى ساكت است ، سنّت - به خاطر پرداختن به تمام جزئيات و جوانبِ سه حوزهء فوق الذكر - از نظر گسترهء محتوا پيش از قرآن جاى مىگيرد .
نقش سنّت در پاسخ گويى به هزاران پرسش در عرصهء دين و شريعت بهگونهاى است كه اگر از آن چشم بپوشيم با انبوهى از ابهامات روبه رو خواهيم شد .
به خاطر اين نقش و جايگاه ، تمام طوايف و فرقههاى مسلمان و مكتبهاى كلامى و اصولى ، سنّت را به عنوان دومين منبع و آبشخور اجتهاد و فهم دين شناختهاند و گروهى چون اخباريان - چنان كه به ايشان نسبت داده شده است - حتى كارآمدى منبع نخست ؛ يعنى قرآن را منوط به سنّت دانستهاند .
بنابراين ، بايد از تمامى آنانى كه در ضبط و گزارش و گردآورى و سرانجام تدوين سنّت كوشيدهاند ، سپاس گزار باشيم كه چنين منبع پر ارزشى را در دورانى كه دست ما از درك محضر پيشوايان دين كوتاه است ، در اختيار ما گذاشتهاند . جزاهم اللَّه عن الاسلام و المسلمين خير الجزاء .