رسا و قلم تواناى ملاصدراى شيرازى صورت زيبا و سيرت ژرفاى خود را به دست آورد .
مرحوم ملاصدرا شاگردان بىواسطه و باواسطهء مهمى دارد كه به ترويج حكمت متعاليه پرداختند . از جملهء اين شاگردان مىتوان مرحوم فيض كاشانى ، فيّاض لاهيجى ، آقا محمد بيدآبادى ، ملاعلى نورى ، ملاهادى سبزوارى و علّامه طباطبائى را نام برد .
مرحوم علّامه طباطبائى فيلسوفى بزرگ ، مفسّرى شهير و فقيهى متبحر بود كه در علم و عمل از نوادر فرزانگان عالم تشيّع مىباشد و اثر بزرگ تفسيرى او ( الميزان ) و آثار حكمى او ( بداية الحكمة و نهاية الحكمة و حواشى بر اسفار و . . . ) و آثار تربيتى و اجتماعى و تفحصات وى در علوم قرآنى و روايى شواهدى بر اين مدّعاست .
علّامه رحمه الله با درايت و ظرافت خاص فكرى و تعمق و ژرفانديشى ، حكمت متعاليه را جذب و به بهترين شيوه تهذيب و تنقيح و تأليف و تعليم كرد .
او با دقت خاصى كه در انديشهء صدرايى اعمال نمود ، اصول فكرى ملاصدرا را بهوجه وصفناپذيرى - كه زاييدهء نبوغ سرشارش بود - تحكيم و تعليم - و تأليف نمود .
اگر انسان بتواند در بررسى يك علم ، از اصول محكم و محدود ، ولى عميق و غنى و پردامنه استفاده كند ، زحمت كمترى را متحمل مىشود و استفادهء شايانى از آن علم مىبرد . در مسائل حكمى و فلسفى نيز از قواعد خيلى مختصر امّا پرمغز استفاده مىشود . از جملهء اين قواعد ، قاعدهء بسيط الحقيقة كل الأشياء الوجودية و ليس بشىءٍ منها نقصاً و عدماً است كه از امّهات اصول فلسفى است و ملاصدرا در اكثر كتب خود از اين قاعده استفاده كرده و پيروان او ، خاصه علّامه طباطبائى - كه زبدهترين و عصارهء پيروان حكمت متعاليه است - قاعدهء مزبور را وجههء همت قرار دادهاند . اين قاعده اساس حكمت متعاليه و فشردهء قواعد فلسفى و عرفانى است . اين زبده فيلسوف ( علّامه طباطبائى ) چه استفادههاى فراوانى از اين زبده قاعده كرده است ! ما در اين مقاله به بررسى اين قاعده از ديدگاه حكمت متعاليه و پيروان آن ، با استفاده از شواهد فلسفى و عرفانى مىپردازيم و بعضى را مورد نقد قرار مىدهيم .
اهميت و ضرورت بحث
بشراز قديمترين روزگاران به سبب حسّ كنجكاوى و سرشت حقيقتجويى و