فصل سوم : قرآن كريم و مسألهء عصمت
مفسّران شيعه اماميه به پيروى از متكلمان شيعه كه مطابق نظر فلاسفه است ، عصمت انبيا را سه قسم مىدانند :
1 . مصونيت از خطا در گرفتن وحى الهى ؛
2 . مصونيت از خطا در تبليغ و رساندن پيامهاى الهى ؛
3 . مصونيت از خطا در انجام وظايف شخصى .
كه قسم اول ، عصمت علمى و دو قسم آخر عصمت عملى انبيا را شامل است .
استاد علّامه ، مفسّر كبير قرآن در الميزان ذيل آيهء 213 سورهء بقره مىفرمايد :
منظور از مبعوث كردن پيغمبران با بشارت و تهديد و فرستادن كتاب به ايشان اين است كه ، حق اعتقادات و حق اعمال را براى مردم بيان كنند و آنان را رهنمون شوند و البته پروردگار در كار خودش خطا نمىكند و در غرضش گم نمىشود و هر منظورى را كه داشته باشد ، از راهى كه صد در صد نتيجه مىبخشد ، انجام مىدهد و هر چه را كه اراده كند ، بىچون و چرا تحقق مىپذيرد . چرا چنين نباشد ، با اينكه جهان هستى در دست اوست و فرمانش در سراسر آن نافذ و مجرى است ؟
بنابراين ، چون پيغمبران را به وسيله وحى مبعوث فرمود و معارف دين را به ايشان آموخت قطعاً بايد چنين بشود ، يعنى بايد ايشان وحى الهى را بدون كم و زياد بفهمند و چون ايشان را براى هدايت مردم و رساندن پيامهاى خود برانگيخت ، ناچار بايد رسالت خود را كامل و بدون غلط و خطا ، تبليغ نمايند . « 1 »
ايشان در ادامه مىفرمايد :
اين دليلها گرچه عصمت پيغمبران را تنها از جهت گرفتن و رساندن وحى اثبات مىكند ، ولى به ضميمهء مقدمهء ديگرى مىتوان با آنها عصمت ايشان را از معصيت نيز اثبات نمود . و آن اينكه : عُقلا چنان كه قول را دليل بر واقع مىدانند ، فعل را نيز دليل بر آن مىگيرند ؛ مثلًا چنان كه قول كسى را به اينكه فلان كار خوب است ، دليل خوبى آن مىدانند ، انجام دادن آن را
هامش
( 1 ) . الميزان ، ترجمه ، ج 2 ، ص 188