عرضه داشته ، كه از روز نخست مورد اعجاب و شگفتى همگان گرديده ، علاوه بر تسخير جانها ، بر پهناى گستردهء جهان ، سايه افكنده ؟ !
استاد علّامه طباطبائى ، بر اين نكته توجه فراوان داشته ، تا آنجا كه قلم تواناى آن بزرگ مرد فرصت يافته ، مقاصد عالى و معارف جليل قرآن را دسته بندى كرده ، آماده و كامل بر پژوهشگران روشن ضمير عرضه داشته و روان تشنهء آنان را با آبى زلال و گوارا سيراب نموده است .
قابل توجه آنكه ، استاد علّامه ، ابحاث وارده را كاملًا قرآنى مطرح كرده ، از طفره رفتن و گريز به مطالب بيرونى پرهيز نموده ، صرفاً مطالب را از ديدگاه قرآن و با عرضه كردن آيات بر يكديگر ارزيابى نموده است و اين نكتهء ظريفى است كه از نظر تيزبينان دور نيست . . .
و نيز از جنبهء تفسير ترتيبى ، هر آنچه طالبان تفسير ، از نكتهها و ظرافتهاى ادبى و اشارتهاى علمى و ارزشها و نيز شرح و تفسير و رفع ابهامها ، به آن نياز دارند ، برآورده نموده ، با ذوقى سرشار و قدرتى شگرف ، تمامى ابعاد آن را مورد بررسى قرار داده است .
2 . مطرح نمودن مسأله وحدت موضوعى هر سوره
هر سوره داراى هدف به خصوصى است كه آن را با مقدّمهاى ظريف دنبال مىكند و با خاتمهاى بس شيوا به پايان مىرساند و اختلاف عدد آيات سورهها به همين امر بستگى دارد و تا مقصود نهايى انجام نگيرد ، سوره به پايان نمىرسد . و كوچكى و بزرگى هر سوره ، به كوتاهى و بلندى هدف و مقصود از هر سوره وابسته است .
آنچه علماى بيان تاكنون به آن رسيدهاند ، مشتمل بودن هر سوره بر مقدّمهاى متناسب حسن مطلع و خاتمهاى همآهنگ حسن ختام كه از محسّنات بسيار ظريف علم بديع است و سخنور توانا و نويسندهء قدرتمند ، بايستى مطلب خود را به احسن وجه شروع نمايد ، به گونهاى كه شنونده يا خوانندهء مقال ، ناگهان با مطلبى غير مترقّبه مواجه نگردد و تا ذهنيّت او را آماده نكند وارد مطلب نشود . همچنين با شيوهاى ظريف به مطلب پايان دهد ، تا شنونده به سهولت خود را در پايان مقصد يافته ، حالت منتظره نداشته باشد ؛ يعنى خود را در حالتى بيابد كه كمال مقصود را در برگرفته باشد .
اين خاصيت بديعى به كمال وضوح در يك يك سورهها به چشم مىخورد و علما از