بگو : اگر از مرگ يا كشته شدن فرار مىكنيد ، هرگز فرار براى شما سودى ندارد ، زيرا هركسى سرآمدى دارد كه تقديم و تأخيرى در آن نيست . و گيرم كه گريز از ميدان جنگ موجب تأخير مرگ شود در اين صورت نيز جز زمانى اندك از متاع دنيا بهرهمند نخواهيد شد ، چرا كه اين زمان پايانپذير است . ( 16 )
بگو : هرآسايش و گزندى در گرو ارادهء خداست ؛ اگر او رنجى براى شما بخواهد ، يا رحمتى برايتان اراده كند كيست آن كه شما را از خواستهء او مانع شود ؟ آنان براى خود هيچ سرپرست و ياورى جز خدا نخواهند يافت . ( 17 )
همانا خداوند به كسانى از شما كه مردم را از حضور در جنگ بازمىدارند و نيز به كسانى كه به برادران هممسلك خود مىگويند :
ميدان نبرد را رها كنيد و به سوى ما بياييد ، آگاه است . آنان خود ، جز زمانى كوتاه در كارزار حضور نمىيابند . ( 18 )
از جان خود براى شما دريغ مىكنند و بدان بخل مىورزند ، و هنگامى كه با بروز نشانههاى نبرد ، دهشت و ترس پديدار شود ، آنان را مىبينى كه به تو مىنگرند و چشمانشان بر اثر ترس ، بسان چشمان كسى كه سايهاى از مرگ بر او افكنده شده است ، در حدقهها مىچرخد . ولى آنگاه كه با خاموش شدن آتش جنگ ، ترس و وحشت زايل شود ، با زبانهايى تيز شما را نيش مىزنند و به شدت سرزنش مىكنند و بر مال و منالى كه بدان دست يافتهايد بخل مىورزند . اينان اگرچه اظهار ايمان مىكنند ، ولى ايمان نياوردهاند ؛ ازاينرو خداوند اعمالشان را تباه ساخته ، و اين كار بر خدا آسان است . ( 19 )
منافقان و بيماردلان سستايمان از شدت ترس مىپندارند لشكر احزاب از ميدان كارزار نرفتهاند ، [ در حالىكه آنان گريخته بودند و غزوهء خندق به پايان رسيده بود . ] و اگر دوباره لشكر احزاب بازآيند ، اينان دوست دارند كه از مدينه به صحراها روند و در ميان اعراب باديهنشين به سر برند و در آنجا از خبرهاى مربوط به شما پرسوجو كنند . [ اين را بدانيد كه ] اگر آنان در ميان شما باشند چندان ثمربخش نيست ، زيرا جز اندكزمانى پيكار نمىكنند . ( 20 )
قطعا در گفتار و رفتار رسول خدا اقتداى نيكويى براى شماست . اقتدا به رسول خدا از عهدهء همهء مدعيان ايمان برنمىآيد ، بلكه آنكسى پيرو اوست كه به خدا و روز واپسين اميد دارد و خدا را بسيار ياد مىكند . ( 21 )
برخورد منافقان و بيماردلان سستايمان در رويارويى با دشمن اينگونه بود . امّا مؤمنان راستين هنگامى كه لشكر احزاب را مشاهده كردند و مدينه را در محاصرهء آنان ديدند ، گفتند : اين همان است كه خدا به ما وعده داد و او راست گفت و اين است وعدهاى كه رسول خدا به ما داد و او راست گفت . و مشاهدهء لشكر احزاب سبب نشد كه آنان گمانى ناروا برند و يا سخنى ناشايسته گويند ، بلكه آنان را جز ايمان و تسليم در برابر خدا نيفزود . ( 22 )
ترجمه قرآن كريم بر اساس الميزان ( فارسى ) — صفحة 420
مساهمون: سيد محمد رضا صفوى
ص٤٢٠