2 . سهل بن زياد
ابو سعيد ، سهل بن زياد الآدمى از راويان پر حديث و مورد اختلاف رجاليون است . اكثر رجاليون وى را تضعيف مىكنند . وى متهمّ به غلوّ ، دروغگويى ، فاسد الرواية و المذهب ، راوى مراسيل ، معتمد بر مجاهيل و احمق شده است . احمد بن محمد بن عيسى اشعرى وى را از قم اخراج كرده است ؛ « 1 » با اين حال ، بعضى از رجاليون با اسناد به توثيق نجاشى در رجال خود ، « 2 » روايت وى را قابل اعتماد مىشمارند و در شأن وى مىگويند : والأمر فى السهل سهلٌ .
مرحوم مجلسى به روايتهاى سهل بن زياد اعتماد دارد و از آن جايى كه سهل از راويان پرحديث است ، تعداد زيادى از روايتها بدين وسيله در قلمرو روايات معتبر قرار مىگيرند .
3 . معلى بن محمد
ابوالحسن معلى بن محمد البصرى نيز از راويان پر حديث و مورد اختلاف در نزد رجاليون است . نجاشى و علّامه در خلاصة الأقوال وى را مضطرب الحديث والمذهب مىدانند و ابن غضائرى وى را با اين تعبير « نعرف حديثه وننكره يروى عن الضعفاء ويجوزان يخرج شاهداً » « 3 » توصيف مىكند . مرحوم مجلسى احاديث معلى بن محمد را معتبر مىشمارد .
4 . مفضل بن عمر
مفضل از راويانى است كه دربارهاش اختلاف نظر ژرفى وجود دارد . پارهاى وى را از بزرگان شمرده و گروهى او را از فاسد مذهبان دانستهاند . شيخ مفيد در ارشاد وى را از شيوخ اصحاب امام صادق عليه السلام و از خاصّان و معتمدان و از جمله فقهاى صالح مورد وثوق دانسته است « 4 » . شيخ طوسى در كتاب الغيبة او را از جمله ممدوحان و از خاصّان
هامش
( 1 ) . خلاصة الأقوال فى معرفة الرجال ، علّامه حلّى ، نشر الفقاهه قم ، ص 356 .
( 2 ) . رجال نجاشى .
( 3 ) . خلاصة الأقوال فى معرفة الرجال ، مؤسسة المعارف الاسلاميّة ، ص 409 .
( 4 ) . الارشاد ، دارالمفيد ، لبنان ، ج 12 ، ص 216 .