به عيالش گرفتارى داخلى داشته ، به توسط سفرا درخواست دعا مىكند ، مسئله را هم نمىگويد ، مىگويد مشكلهاى دارم ، حضرت دعا كند ، جواب مىآيد زوج و زوجه كارشان اصلاح شد . مىفرمايد : أبو غالب و غيره كه راوى كتاب بودهاند اينها چطور براى حوايج دنيويه خودشان سؤال مىكنند ، ولى هيچ كدام نسبت به چنين كتاب با اين اهميت و ارزش هيچ از آن نپرسند .
و بى تفاوت باشند . در چند جاى فرمايش اينها جاى صحبت هست .
1 - جمله اول سيد : براى هدف ما چندان يك قسمتش دخالت ندارد . مىفرمايد :
كلينى قبل از سيمرى وفات كرده ، اين را براى اين جهت مىفرمايد كه اگر وفات كلينى بعد از سيمرى يا در همان حدود وفات او بوده ، يمكن أن يقال كه رسائل الائمه را بعد از وفات سيمرى نوشته يا وقتى نوشته كه فرصت عرضه به سيمرى را نداشته ، براى دفع اين شبهه مىگويد كه حدود يك سال قبل وفات يافته ، ولى اين جمله را راجع به كافى احتياج نداريم ، چون كافى بلا اشكال قبل از سيمرى نوشته شده ، چون در رجال نجاشى مىنويسد در سال 326 ق اشخاصى كافى را نزد كلينى مىخواندند .
ولى ذكر اين مقدمه براى بحث از كتاب رسائل الائمهء كلينى و بعض تأييدات محدث نورى مناسب است كه ببينيم آيا اين جمله صحيح است يا نه ؟ مرحوم شيخ حر عاملى در اين باره كه وفات كلينى قبل از وفات سيمرى بوده يا بعد از آن بحث نمىكند . احتمال اين معنى هست كه تلخيص كرده ، ولى حاجى نورى نقل مىكند . ( در ج 20 وسائل طبع نجف ، ص 71 و كشف المحجه ، ص 158 اين را تعيين نموده ) - در اين مورد 3 احتمال هست 1 . 328 ق سال وفات كلينى 329 ق سال فوت سيمرى ؛ 2 . عكس آن ؛ 3 . هر دو در يك سال 328 ق يا 329 ق كه به يك حساب چهار احتمال مىشود . احتمال اقوى : اين است كه فوت كلينى 329 ق مىباشد . مدرك سال 328 ق فهرست شيخ طوسى قدس سره است كه نوشته : توفّى في سنة 328 ق ولى در كتاب رجال كه زمان تأليفش متأخر از تأليف فهرست است و به ضميمه رجال نجاشى كه متأخر از شيخ نوشته ، در شعبان سال 329 ق وفات او را نوشته ، و راجع به سيمرى اختلاف
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — صفحة 142
مساهمون: محمد قنبرى
ص١٤٢