عَنْ أبِى جَعْفَرٍ عليه السلام : مِثْلَهُ . « 1 »
- و اگر بخشى از سند متفاوت باشد ، از شيوهء حيلوله يا تحويل در سند استفاده مىكند .
تحويل در سند يعنى انتقال از سندى به سند ديگر و اين در صورتى است كه راوى بخواهد متن حديثى را كه با دو يا چند سند نقل شده است ، يك جا روايت كند ، مانند :
عَلىُّ بْنُ إبْراهِيمَ عَنْ أبِيهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يحْيى عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدَوَيهِ بْنِ عَامِرٍ جَميعاً عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أبِى نَصْرٍ عَنْ أبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أبِى بَصِيرٍ أنَّهُ سَمِعَ أبَا جَعْفَرٍ وَ أبَا عَبْدِاللَّهِ عليهما السلام . . . . « 2 »
از آنجا كه مرحوم كلينى سند فوق را با دو واسطه و از طريق سه تن از مشايخ خود از احمد بن محمد بن ابىنصر دريافت كرده ، اين سه سند را يك جا به شكل فوق گزارش نموده است ، از اينرو سند فوق در اصل به سه سند قابل تفكيك است :
الف ) علىُ بنُ ابراهيم ، عن أبيه ، عن احمدَ بن محمدِ بن ابىنصر ، عن أبانِ بن عثمان ، عن أبى بصير أنه سَمِعَ أبا جعفرٍ و أباعبداللَّه عليهما السلام . . . ؛
ب ) محمدُ بن يحيى ، عن أحمدَ بن محمّدٍ ، عن احمدَ بن محمدِ بن ابىنصر ، عن أبانِ بن عثمان ، عن أبىبصير أنه سَمِعَ أبا جعفرٍ و أباعبداللَّه عليهما السلام . . . ؛
ج ) الحسينُ بن محمّدٍ ، عن عَبدوَيهِ بن عامِر ، عن احمدَ بن محمدِ بن ابىنصر ، عن أبانِ بن عثمان ، عن أبىبصير أنَه سَمِعَ أبا جعفرٍ و أباعبداللَّه عليهما السلام . . . .
4 . امانت در گزارش سند : شيخ كلينى سند را به همانگونه كه تحمل كرده است ، گزارش مىكند و ترديدها ، ارسالها ، رفعها و . . . را به طور دقيق بيان مىكند . نمونهاى از روايات :
حُمَيْدُ بْنُ زِيادٍ عَنِ ابْنِ سَمَاعَةَ قَالَ سَألْتُ مُحَمَّدَ بْنَ أبِى حَمْزَةَ مَتَى يُطَلَّقُ الْغَائِبُ قَالَ حَدَّثَنى إِسْحَاقُ بْنُ عَمَّارٍ أوْ رَوَى إِسْحَاقُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ أبِى عَبْدِاللَّهِ عليه السلام أوْ أبِى الْحَسَنِ عليه السلام قَالَ إذَا مَضَى لَهُ شَهْرٌ . « 3 »
عِدَّةٌ مِنْ أصْحَابِنَا عَنْ أحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أبِيهِ مُرْسَلًا عَنْ أبِى
هامش
( 1 ) . الكافى ، ج 4 ، ص 111 ، ح 1 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 47 ، ح 3 .
( 3 ) . همان ، ج 6 ، ص 81 ، ح 8 .