- تعليق بدون اعتماد به اسناد قبل ، در اسناد ذيلى كافى گاه ديده مىشود ، در اين گونه اسناد كه به عنوان ذكر سند جديد و گاه براى اشاره به اختلاف در نقل آمده . انقطاع در آغاز يا پايان سند و ابهام در مراد از اسناد بسيار است .
- در آغاز اسناد كافى ، گاه ضمايرى به كار رفته كه بطور طبيعى بايد به نفر نخستين سند قبل باز گردد ، ولى در موارد بسيارى ضمير به وسط سند قبل بازگشته است كه حاكى از مصدر كافى تلقى مىگردد . فاصله افتادن بين ضمير و مرجع آن در مواردى از كافى ديده شده است كه نوعى اشتباه از مؤلف يا غلط از ناسخان به نظر مىرسد .
- اشارات كافى با جملاتى همچون « بهذا الإسناد » معمولا در جايى است كه نام پس از اين عنوان در سند قبل به كار رفته باشد .
- عبارت « بإسناده » غالباً به معناى بهذا الإسناد مىباشد .
- گاه كلينى در پايان روايت سند جديدى براى روايت آورده با كلمهء « مثله » بدان اشاره مىكند .
- در كافى اسناد تحويلى بسيار ديده مىشود ، در اين اسناد به جاى عطف يك راوى به يك راوى ، عطف دو طبقه راوى بر دو طبقه راوى يا عطف سه طبقه راوى بر سه طبقه راوى يا عطف يك طبقه راوى بر دو طبقه يا بالعكس يا . . . به كار رفته است .
- در اسناد تحويلى كافى ، نوعا در قسمت طريق به كتب ، تحويل رخ داده و نام مؤلف كتاب مصدر پس از تحويل قرار گرفته است ، يا پس از تحويل نام كسى قرار گرفته است كه به اعتماد اجازهء عامه به روايات وى در سند « تبديل » رخ داده است .
- تحويل در اسناد كافى ، معمولا با قراينى چون « جميعا » ، رفع اسم شناخته مىگردد و بهترين و مؤثرترين روش براى شناخت اسناد تحويلى كافى ، مراجعه به ساير اسناد مشابه كتاب ( و يا كتب ديگر ) مىباشد .
- مفاهيم تعليق ، تحويل ، اضمار ، اشاره در « اسناد ويژه » را در مقالى مستقلّ با ذكر مثالهاى متنوع روشن ساختهايم ، بحث از كيفيت شناخت اين گونه اسناد و انواع مختلف آنها و قواعد مربوط به آنها در اين مقال نمىگنجد .
ما تنها در اينجا به چند بحث لازم اشارتى گذرا مىكنيم .
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: محمد قنبرى
ص٣٠٤