مورد اخبار معتمد اما متعارض و در حقيقت اخبارى كه با مبانى سهگانهء فوق سازگارى نمىيابند ، نيز تنها به اين نيت كه همگى مىتوانند بنابر « توسعه » مبناى عمل قرار گيرند ، آنها را در كتابش نقل كرده است . روشن است كه كلينى دانشمندى امامى در دوران غلبه تفكر حديثگرايانه است و هنوز در زمان او شيوههاى اجتهادى و اصولى ، جز در محافل محدودى از اماميان گسترش نيافته بوده است .
در دنبالهء متن مقدمه الكافى ، كلينى خداوند را شكر مىگزارد كه توانسته است درخواست دوستش را برآورده كند . « 1 »
درست در پايان مقدمه ، كلينى ديگر بار به مناسبت ذكر عناوين پارهاى از ابواب كتابش ، به اهميت عقل مىپردازد و آن را قطب مىخواند كه حجت در تكليف بر مدار آن است و بر اساس آن ثواب و عقاب معنى مىيابد . اين تأكيد دوباره ، به خوبى نشانگر گرايش كلينى به معناى مورد نظر از عقل در احاديثى است كه بعدا در كتاب العقل و الجهل الكافى ، آنها را روايت كرده است ؛ عقل به معنى حجتى الهى كه از آن تعبير به نور مىشود ، نورى كه تنها به دلالت انبياء و امامان براى انسان موجب انكشاف و حجت و معرفت است .
هامش
( 1 ) . نك : الكافى ، ج 1 ، ص 9 .