باشد ، يا باعث تحريك شهوت بشوند ، امّا هرگاه مطلقا از راه شهوت نباشد و موجب هيجان شهوت نشوند ، كراهتى در آنها نيست .
دويم : به چشم كشيدن سرمه و دارو مطلقا
؛ خواه مشك داخل داشته باشد يا نه ، و خواه طعم آن در حلق معلوم شود يا نه .
بلى ، دارويى كه مشك به آن ممزوج باشد ، يا طعم آن در حلق فهميده شود ، كراهت آن شديدتر است .
و بعضى از اصحاب تخصيص كراهت را به آنچه مشك يا صبر « 1 » داخل داشته باشد دادهاند « 2 » ، و ظاهر كراهت هر دو دارو است .
سيم : چيزى داخل بينى كردن
، اگر چه داخل حلق نشود . و هرگاه داخل حلق بشود ، بعضى بطلان روزه و موجب قضا و كفّاره دانستهاند « 3 » و اين قول احوط است ، اگر چه در دليلش تأمّل است .
چهارم : مسواك كردن به مسواكى كه آن رطوبت داشته باشد .
و مشهور عدم كراهت بلكه استحباب آن است مطلقا ؛ خواه تر باشد يا نه « 4 » . و اظهر كراهت مسواك رطب است .
پنجم : خون از بدن بيرون آوردن به حجامت يا فصد كردن
يا غير اينها ، به قدرى كه باعث ضعف و بىحالى شود .
ششم : حمّام رفتن
، هرگاه خوف هم رسيدن ضعف باشد .
هامش
( 1 ) . صبر : گياهى است داراى برگ ضخيم ، دراز و سبز مايل به قرمز . از اين گياه شيرهاى مىآيد كه پس از تغليظ ، به نام صبر به صورت تكههاى جامد به بازار عرضه مىشود .
( 2 ) . كراهت در مشك را محقق در المعتبر 2 : 664 و شهيد در الدروس الشرعيّة 1 : 279 ، گفتهاند و كراهت در مشك و صبر قول شهيد ثانى در الروضة البهيّه 2 : 132 ، است . نيز ر . ك : مستند الشيعة 10 : 308 - 309 .
( 3 ) . مانند : مفيد در المقنعة : 344 و سلّار در المراسم : 98 . همچنين ر . ك : جمل العلم و العمل ( رسائل الشريف المرتضى ) 3 : 54 .
( 4 ) . علّامه در منتهى المطلب 2 : 568 ، آن را مذهب علماى اماميّه ( مذهب علمائنا اجمع ) دانسته است .
نيز ر . ك : مستند الشيعة 10 : 305 .