و همچنين است حكم در صورتى كه نگاه به زنى كند ، يا با او تكلّم كند ، يا او را تخيّل كند و به اين سبب انزال او بشود به منى ، هرگاه عادت او انزال در چنين وقت بوده ، يا قصد انزال داشته ، قضا و كفّاره لازم است و هرگاه عادت او نبوده و قصد هم نداشته ، روزهء او صحيح است و قضا و كفّاره لازم نيست .
و فرقى نيست در اين احكام كه مذكور شد ، ميان زن خود يا زن اجنبى يا پسر .
مسألهء هجدهم : هرگاه كسى سهوا در روز روزه ، يكى از امورى را به عمل آورد كه باعث بطلان روزه مىشود و بعد از تذكّر هم ، چنين تصور كند كه روزهء او باطل است ، پس عمدا افطار كند ، در اين صورت قضا بر او لازم است و در واجب بودن كفّاره بر او خلاف است . و ظاهر آن است كه در كفّاره ، حكم او حكم جاهل مسأله است - به نحوى كه گذشت « 1 » - و احتياط در دادن كفّاره است .
مسألهء نوزدهم : هرگاه كسى در روز روزه ، امرى را به عمل آورد كه باعث وجوب كفّاره شود و بعد از آن ، امرى روى دهد كه وجوب روزه از آن ساقط شود و از براى آن افطار كردن جايز شود ، مانند آنكه در بين روز حايض شود ، يا به سفر برود ، يا مثل اينها ، پس مشهور آن است كه در اين صورت كفّاره از آن ساقط نمىشود و باز كفّاره دادن لازم است « 2 » .
و بعضى ديگر گفتهاند كه كفّاره ساقط مىشود « 3 » . و اظهر قول مشهور است .
و فرقى نيست ميان اينكه آن امرى كه روى مىدهد از جانب خدا باشد ، مثل حيض و مرض و سفر ضرورى ، يا از جانب خود آن شخص باشد ، مثل سفر غير ضرورى . بلى ، هرگاه همچنين داند كه روزهء رمضان است يا روزى كه روزهء آن روز بر آن واجب معيّن است و عمدا افطار كند و بعد معلوم شود كه روزهء آن روز واجب نيست ، مثل اينكه معلوم شود كه آن روز از رمضان نيست ، يا روزى نيست كه روزهء
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 42 ، مسأله چهارم .
( 2 ) . ن . ك : مدارك الأحكام 6 : 114 ؛ الحدائق الناضرة 13 : 231 .
( 3 ) . مانند : علّامه در تذكرة الفقهاء 6 : 83 ، و مختلف الشيعة 3 : 318 ، م 62 .