آن واجب معيّن است ، بر او كفّاره ساقط مىشود .
مسألهء بيستم : شكّى در اين نيست كه روزى كه روزهء آن واجب معيّن است ، مثل روزهء ماه مبارك رمضان و نذر معيّن ، افطار در آن روز حرام است . و همچنين شكّى در اين نيست كه در روزهء سنّتى جايز است افطار كردن در هر وقت روز كه خواهد . و همچنين شكّى نيست در اينكه در روزهء قضاى ماه مبارك رمضان ، بعد از ظهر جايز نيست افطار كردن . و در غير اينها خلاف است . و اقوى آن است كه در روزهء قضاى ماه رمضان تا ظهر نشده است ، جايز است افطار كردن ، و در غير آن از روزهاى واجب مىتواند در هر وقت از روز كه خواهد افطار كند . و هر يك از اينها نيز بعد از اين - إن شاء اللّه - مذكور خواهد شد « 1 » .
مسألهء بيست و يكم : كسى كه عمدا افطار كند روزى را كه روزهء آن روز واجب است و روزهء آن باطل شود ، حرام است بر او كه در همان روز يك دفعهء ديگر باز افطار كند ، بلكه بر او لازم است كه امساك كند از مفطرات تا مغرب . و هرگاه دوباره يكى از مفطرات را به عمل آورد ، خلاف است در اينكه آيا كفّاره نيز مكرّر مىشود يا نه ؟ و تفصيل آن - إن شاء اللّه - بعد از اين مذكور خواهد شد « 2 » .
و بدان كه در اينجا مسائل ديگر هست كه اگر چه ذكر آنها در اينجا فى الجمله مناسبتى داشت ، امّا از براى هر يك از آنها مقامى مناسبتر هست ، لهذا ذكر آنها تأخير افتاد و هر يك در مقام مناسب خود - إن شاء اللّه - مذكور خواهد شد .
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 102 ، مسألهء دوم .
( 2 ) . ر . ك : ص 136 ، مسألهء هشتم .