« كسى [ كه ] در روز ماه رمضان محتلم شود ، نبايد دوباره بخوابد ، تا غسل نكند » « 1 » ، ضعيف است .
مسألهء شانزدهم : جايز است در شب ماه رمضان و شبى كه روزهء روز آن واجب معيّن است ، جماع كردن ، تا وقتى كه اين قدر به صبح مانده باشد كه از جماع فارغ شود و غسل كند . و هرگاه بداند كه وقت اين قدر وسعت ندارد كه پيش از صبح غسل كند و با وجود اين ، جماع كند و جنب داخل صبح شود ، روزهء آن روز باطل است و قضا و كفّاره - هر دو - لازم است .
و اگر همچنان داند كه وقت وسعت دارد و جماع كند و بعد معلوم شود كه وقت تنگ بوده ، پس اگر خود تفحّص و تفتيش كرده باشد از وقت و همچنين بر او معلوم شده باشد ، ظاهر آن است كه روزهء آن روز صحيح باشد . و اگر بدون تفحّص و تفتيش جماع كرده باشد ، قضاى آن روز بر او واجب است و ظاهر آن است كه در اين صورت كفّاره واجب نباشد .
مسألهء هفدهم : هرگاه كسى كه روزه باشد در [ روز ] روزه دست بازى كند ، يا دست بر بدن او گذارد ، يا او را ببوسد و به اين سبب انزال او شود ، پس اگر عادت او انزال در چنين وقتى بوده و وثوق و اعتماد بر خود نداشته كه با وجود اين عمل ، انزال او نخواهد شد ، در اين صورت روزهء او باطل است و قضا و كفّاره - هر دو - لازم است . و هرگاه عادت او انزال نبوده ، امّا قصد انزال داشته باشد و ارادهء او بوده كه اين عمل بكند تا انزال او بشود و اتّفاق هم بيافتد كه انزال بشود ، در اين صورت نيز ظاهر آن است كه روزهء او باطل است و قضا و كفّاره - هر دو - لازم است .
و هرگاه عادت او انزال نبوده و قصد انزال هم نداشته و اتّفاق افتد كه بىاختيار انزال او شود ، در اين صورت روزهء او صحيح است و هيچ يك از قضا و كفّاره بر آن لازم نيست .
هامش
( 1 ) . الاستبصار 2 : 87 / 274 ؛ التهذيب 4 : 213 / 618 .