و در روزهء ماه مبارك رمضان و نذر معيّن جايز نيست كه عمدا نيّت را از طلوع صبح تأخير اندازد و هرگاه عمدا تأخير اندازد ، روزهء آن باطل است و بايد قضا كند . و در واجب بودن كفّاره خلاف است و تحقيق آن مذكور خواهد شد « 1 » .
و امّا در روزهء واجبى كه غير از روزهء ماه رمضان و نذر معيّن باشد ، مانند روزهء قضاى ماه رمضان يا روزهء نذر مطلق و امثال اينها ، هرگاه در شب نيّت نكرده باشد ، مىتواند بعد از طلوع صبح تا وقت زوال نيّت كند ، اگر چه عمدا نيّت را در شب ترك كرده باشد ، به شرطى كه بعد از طلوع صبح امرى كه باعث بطلان روزه مىشود ، به عمل نياورده باشد . و هرگاه تا زوال ، عمدا نيّت را ترك كند ، بعد ديگر نمىتواند نيّت روزه كند و در آن روز ، روزهء واجب آن صحيح نخواهد بود .
پس وقت نيّت روزهء ماه مبارك رمضان و نذر معيّن ، با وجود تذكّر ، از اول شب است تا طلوع صبح [ و ] وقت نيّت غير اينها از روزههاى واجبى ، تا ظهر است .
و امّا در روزهء سنّتى ، پس شكّى نيست در اينكه با وجود تذكّر و عمدا ، تا اول ظهر مىتواند نيّت كند و از اول شب تا ظهر ، هر وقت كه نيّت روزه كند ، روزهء آن صحيح است .
و امّا بعد از ظهر ، پس اكثر علماء بر آنند كه وقت نيّت روزهء سنّتى نيز گذشته است و نمىتواند بعد از آن نيّت كند و هرگاه عمدا تا زوال نيّت نكند ، ديگر روزهء آن صحيح نيست « 2 » .
و بعضى از علماء گفتهاند كه بعد از زوال نيز مىتواند نيّت روزهء سنّتى را بكند ، اگر چه عمدا پيش از زوال ترك كرده باشد « 3 » . و اين قول در نظر حقير اقوى است .
بلى ، بايد نيّت را تأخير نكند تا وقتى كه بعد از نيّت بلافاصله غروب شود ، بلكه در وقتى نيّت كند كه بعد از نيّت ، قدرى از روز باقى باشد .
و اين همه [ كه ] مذكور شد ، در صورت عمد بود .
هامش
( 1 ) . در مباحث آينده مطلبى را در اين باره نيافتيم .
( 2 ) . محدّث بحرانى در الحدائق الناضرة 13 : 24 ادّعاى شهرت كرده است .
( 3 ) . الانتصار : 60 ؛ المبسوط 1 : 278 ؛ السرائر 1 : 373 .