و همچنين جايز نيست كه هر فقيرى را كمتر از يك مد بدهند .
و نمىتوان كفّاره را به كسى داد كه واجب النفقهء آن شخص باشد ، بلكه بايد به غير واجب النفقه داد .
و هرگاه كفّاره به طفل داده شود ، احوط آن است كه به ولى او داده شود نه به خود آن طفل ، مگر در صورتى كه ولى او اذن بدهد كه به طفل بدهند .
مسألهء ششم :
در جايى كه مخيّر است در ميان چند چيز در كفّاره ، نمىتواند كه بعضى از يك چيز را بدهد و بعضى از چيز ديگر را ؛ مثل اينكه يك ماه روزه بگيرد و سى مسكين را طعام بدهد ، بلكه هر كدام را كه اختيار مىكند ، آن را تمام كند .
مسألهء هفتم :
بدان كه جايز نيست دادن قيمت در كفّاره ، بلكه بايد همان چيز كه از شارع رسيده ، به عمل آورد .
پس جايز نيست دادن قيمت يك بنده . و همچنين كفايت نمىكند دادن قيمت طعام ، بلكه بايد خود آن را بدهد .
مسألهء هشتم :
شكّى نيست كه هرگاه مكرّر شود امورى كه باعث كفّاره مىشود ، در بيشتر از يك روز ، كفّاره نيز مكرّر مىشود . يعنى هرگاه كسى در يك روز از ماه مبارك رمضان يا روزهء نذر معيّن ، امرى به عمل آورد كه كفّاره واجب شود ، بايد يك كفّاره بدهد و هرگاه در روز ديگر نيز به عمل آورد ، بايد يك كفّارهء ديگر بدهد ؛ خواه كفّارهء روزهء سابق را داده باشد يا نه . و همچنين هرگاه در روز ديگر نيز به عمل آورد ، بايد سه كفّاره بدهد . و اگر روز چهارم نيز به عمل آورد ، بايد چهار كفّاره بدهد .
و همچنين خلاف در اين است كه هرگاه در يك روز ، چيزى را كه باعث وجوب كفّاره مىشود ، مكرّر به عمل آورد ، مثل اينكه در يك روز ، دو بار يا بيشتر جماع كند ، يا چيزى بخورد ، يا يكدفعه جماع كند و چيزى هم بخورد ، پس بعضى از علماء گفتهاند كه به قدرى كه امر باعث كفّاره مكرّر شده ، كفّاره نيز مكرّر مىشود ، مطلقا « 1 » .
هامش
( 1 ) . اين قول را شيخ در الخلاف 2 : 189 ، به سيّد مرتضى نسبت داده است . همچنين نظريهء محقق كركى در جامع المقاصد 3 : 70 ، و شهيد ثانى در مسالك الأفهام 1 : 73 ، است .