و بعضى گفتهاند كه كفّارهء آن مثل كفّارهء ماه رمضان است « 1 » . و اقوى آن است كه كفّارهء واجب همان است كه مذكور شد . بلى ، دادن كفّارهء افطار در روزهء رمضان سنّت است .
مسألهء سيم :
كفّارهء افطار كردن عمدا در روزهاى كه به قسم واجب شده باشد و معيّن باشد ، طعام دادن ده نفر مسكين است ، يا پوشانيدن ايشان ، يا آزاد كردن يك بنده . و هرگاه از اينها عاجز باشد و نتواند ، سه روز روزه بگيرد . و كفّارهء افطار كردن در روزى كه روزهء آن به نذر واجب شده باشد ، كفّارهء افطار در روزهء قسم است ، بنا بر اقوى .
و كفّارهء افطار كردن در روزى كه روزهء آن به عهد واجب شده باشد ، كفّارهء آن كفّارهء افطار در ماه رمضان است .
مسألهء چهارم :
كفّارهء افطار در روزهء اعتكاف است عمدا بدون عذر ، ظاهر است « 2 » - بنا بر اقوى - و آن ، يك بنده آزاد كردن است ، و با عجز ، دو ماه پىدرپى روزه گرفتن ، و با عجز ، شصت مسكين طعام دادن .
و بدان كه افطار در روزهء اعتكاف وقتى باعث كفّاره مىشود كه جماع كرده باشد ، نه چيزهاى ديگر ، بنا بر اقوى . و همچنين بايد در غير روز اول و دويم باشد ، به تفصيلى كه مذكور خواهد شد « 3 » .
مقام سيم : در بيان مسائلى كه متعلّق به اين مبحث است
و در آن دوازده مسأله است .
مسألهء اول :
بدان كه در روزهاى كه به جهت كفّاره در مواضع مذكوره گرفته
هامش
( 1 ) . مانند : سيّد عاملى در مدارك الأحكام 6 : 80 ، و سبزوارى در ذخيرة المعاد : 510 . مؤلّف در مستند الشيعة 10 : 517 اين حكم را اتّفاقى دانسته است و در مبحث روزهء قضا ، ص 473 ، در آن توقّف كرده و مسأله را محل اشكال دانسته است .
( 2 ) . در نسخهها چنين است .
( 3 ) . ر . ك : ص 159 .