از ماه بگذرد ، كراهت بر طرف مىشود ، همچنان كه اكثر علماء تصريح به آن نمودهاند « 1 » . و اللّه اعلم .
مسألهء هشتم :
جايز است از براى مسافر جماع كردن در ماه مبارك رمضان ، در روزى كه در سفر است ، يا بعد از زوال داخل خانه خود شود ، يا قبل از زوال بيرون رود ، امّا كراهت شديد دارد ، بلكه احوط ترك است .
و جايز بودن جماع كردن در وقتى است كه زن نيز جايز باشد از براى او افطار كردن ، و روزه گرفتن بر او واجب نباشد ، مانند اينكه مسافر باشد ، يا مريض باشد ، يا در بعضى از روز حايض بوده و پاك شده . امّا هرگاه زن روزهدار باشد ، ظاهر آن است كه حرام است جبر كردن او بر جماع . و ظاهر آن است كه در حكم مسافر است هر كه روزهء ماه مبارك رمضان بر او واجب نباشد ، مانند مريض و زن حايض كه پاك شده باشد و امثال اينها .
مسألهء نهم :
مكروه است از براى مسافر و هر كس ديگر كه جايز است از براى او افطار در ماه مبارك رمضان ، كه خود را از طعام و آب سير كند ؛ يعنى اين قدر چيزى بخورد و آب بياشامد كه سير شود ، بلكه بايد تقليل در طعام و آب كند ، كه در گرسنگى شبيه به روزهداران باشد .
و ظاهر - همچنان كه مذكور شد - آن است كه اين دو حكم ، يعنى كراهت جماع و سير خوردن و آشاميدن ، مختصّ روزهء ماه مبارك باشد و در روزهاى ديگر كه روزهء آن واجب معيّن باشد ، مثل روزى كه روزهء آن را نذر كرده باشد ، هيچ يك از جماع و سير خوردن و آشاميدن كراهت نداشته باشد .
مسألهء دهم :
بدان كه جايز نيست كه در ماه مبارك رمضان ، روزهاى غير از روزهء ماه رمضان گرفته شود .
پس بنابراين جايز نيست از براى مسافر كه روزههايى را كه در سفر مىتوان
هامش
( 1 ) . همان .