و بدان كه ظاهر آن است كه روزهء روز عاشورا نيز - كه در بعضى اخبار رسيده است « 1 » - از اين قبيل باشد ؛ يعنى سنّت باشد كه در روز عاشورا در اكثر روز امساك كند از مضطرات ، به جهت حزن و اندوه ، امّا تا شام نرساند ، همچنان كه خواهد آمد « 2 » .
و همچنين روزهء طفل در بعضى از روز ، كه در وقتى كه طاقت روزهء تمام روز را نداشته باشد ، از اين قبيل است ؛ يعنى سنّت است كه طفل را عادت بدهند به روزه گرفتن ، همچنان كه گذشت « 3 » . و هرگاه همهء روز را تاب نياورد ، تا هر قدر كه مىتواند امساك كند و بعد افطار مىكند و روزهء او « روزهء تأديب » خواهد بود .
و در اينجا دو مسأله است كه بايد بيان شود :
مسألهء اول : بدان كه احكام روزهء سنّت و مسائل و متعلّقات و مبطلات و مكروهات [ آن ] به نحوى است كه سابق بر اين مذكور شد .
مسألهء دويم : هرگاه كسى در روزى نيّت روزهء سنّت كند از صبح تا شام ، در هر وقت كه خواهد مىتواند روزه را برهم زند و افطار كند . بلى ، بعد از داخل شدن ظهر مكروه است برهم زدن روزه و افطار كردن ، و قبل از ظهر كراهت هم ندارد .
و كراهت افطار كردن بعد از ظهر در وقتى است كه كسى او را تكليف به طعام خوردن نكند . امّا هرگاه كسى او را تكليف كند ، يا وارد شود بر كسى و او طعامى از جهت او بياورد ، پس افطار كردن كراهت ندارد ، بلكه افضل افطار كردن است .
هامش
( 1 ) . ن . ك : وسائل الشيعة 10 : 457 ، باب 20 از ابواب الصوم المندوب .
( 2 ) . ر . ك : ص 105 .
( 3 ) . ر . ك : ص 89 ، مسألهء دويم .