يعنى كسى كه به اختيار خود گوش بيندازد و آن را بشنود سجود واجب است و در وجوب آن بر كسى كه بر سبيل اتفاق گوش انداختن ، بشنود خلاف است . و احوط آن است كه سجده كند ، و در اين سجده پاك بودن از حدث و خبث و رو به قبله كردن و پوشاندن عورت ، هيچ يك لازم نيست . ليكن احوط آن است كه بر هفت عضو مقرر سجده كند و اكتفا به پيشانى تنها نكند و بر چيزى سجده كند كه سجدهء نماز بر آن جايز است . و وقت سجود كردن وقتى است كه آيهء سجده تمام خوانده شود و بعد از تمام شدن ، سجده كردن فورى است و تأخير از آن وقت جايز نيست و اگر تأخير شود ، وجوب آن ساقط نمىشود ، بلكه بعد از آن بايد به جا آورد و ليكن اولى آن است كه آن را به نيت وجوب مطلق به جا آورد و نيت هيچ يك از ادا و قضا نكند و سنّت است كه در سجدههاى واجب بگويد : « لا إله إلّا اللّه حقّا حقّا لا إله إلّا اللّه ايمانا و تصديقا لا إله إلّا اللّه عبودية و رقّا سجدت لك يا ربّ تعبّدا و رقّا » و در بعضى « 1 » اخبار صحيحه وارد شده كه در حالت سجود بگويد : « سجدت لك تعبّدا و رقّا ، لا مستكبرا عن عبادتك ، و لا مستنكفا و لا متعظّما ، بل أنا عبد ذليل خائف مستجير » .
هفتم از واجبات نماز ، تشهّد است
و آن از واجبات غير ركن است كه ترك آنها عمدا ، باعث بطلان نماز است و سهوا ، باعث بطلان نيست . و آن واجب است در نماز دو ركعتى يك نوبت ، و وقت آن بعد از ركعت دوم است . و در نماز سه ركعتى ، يعنى نماز مغرب دو نوبت : يك نوبت بعد از ركعت دوم و يك نوبت بعد از ركعت سيّم است . و در نمازهاى چهار ركعتى ، يعنى ظهر و عصر و خفتن دو نوبت : يك نوبت بعد از ركعت دوم و يك نوبت بعد از ركعت چهارم .
و قدر واجب از تشهّد آن است كه بگويد : « أشهد أن لا إله إلّا اللّه و أشهد أنّ محمّدا
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 6 : 245 ، باب 46 من أبواب قراءة القرآن ، ح 1 .