عمد نشده است ، صحيح است . و بعضى « 1 » گفتهاند كه : اگر آن موضع بلندتر از يك خشت ؛ يعنى قدر چهار انگشت متّصل باشد مىتوان سر بردارد و بر چيزى گذارد كه سجود بر آن صحيح است ؛ زيرا كه در اين صورت سجود شرعى به عمل نيامده تا از سر برداشتن ، تعدّد سجده لازم آيد ، و اگر بلندتر نباشد ، بلكه مساوى چهار انگشت يا كمتر باشد بايد سر برندارد ، بلكه پيشانى خود را از آنجا بكشد بر چيزى كه سجود بر آن صحيح است . و اظهر آن است كه در هر دو صورت سجود شرعى به عمل نيامده است و سر برداشتن جايز است . ليكن احوط آن است كه با وجود قدرت بر كشيدن پيشانى بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است ، چنان كند و سر برندارد و اگر اين ممكن نباشد در هر دو صورت سر بردارد و بر چيزى كه بر آن صحيح است بگذارد .
مسألهء هشتم : همچنان كه سابقا مذكور شد بهتر آن است كه سجود بر زمين شود نه بر چوب و برگ و امثال آن . و افضل آن است كه سجده بر خاك كربلا كند و در سجود بر آن ثواب بسيارى وارد شده . و پختن آن به آتش هم چنان كه در بعضى تسبيحها متعارف است ، ضرر به سجود نمىرساند ، بلكه موجب كراهت نيز نمىشود .
فصل چهارم : در بيان احكام سجود تلاوت قرآن
بدان كه سجدههاى قرآن پانزده است : اول در سورهء اعراف ؛ دوم در سورهء رعد ؛ سيّم در سورهء نحل ؛ چهارم در سورهء بنى اسرائيل ؛ پنجم در سورهء مريم ؛ ششم و هفتم در سورهء حج كه در آنجا دو سجده است ؛ هشتم در سورهء فرقان ؛ نهم در سورهء نمل ؛ دهم در سورهء الم تنزيل ؛ يازدهم در سورهء ص ؛ دوازدهم در سورهء فصّلت ؛ سيزدهم در سورهء و النجم ؛ چهاردهم در سورهء انشقّت ؛ پانزدهم در سورهء اقرأ . و از اين پانزده سجده چهار واجب است و آن در سورهء الم تنزيل است و فصّلت و و النجم و اقرأ و باقى سنّت است . و خلافى نيست در آن كه بر خوانندهء آيهء سجده و بر شنوندهء آن ؛
هامش
( 1 ) . مجمع الفائدة و البرهان 2 : 134 .