كراهت را حمل بر تقيّه نمودند . و اين حمل اگر چه بعيد نيست ، ليكن چون اخبار بسيار در كراهت رسيده و مخالف صريحى از اصحاب ظاهر « 1 » نيست ، ظاهر ، قول مشهور است كه كراهت نوافل مبتدئه باشد در اوقات مذكوره .
مسألهء ششم : جايز است به جا آوردن هر نماز واجبى
، چون نماز كسوف و خسوف و طواف و نماز ميّت و قضاى نمازهاى يوميّه در هر وقت ، مادامىكه وقت فريضهء حاضره تنگ نشود . و همين كه وقت فريضهء يوميّهء حاضره تنگ شود ، به جا آوردن نمازى ديگر جايز نيست .
و اگر وقت نماز يوميّه وسعت داشته باشد و وقت نماز واجب ديگر ، چون كسوف مثلا تنگ باشد ، بايد نماز كسوف را اول بكنند و بعد از آن ، نماز يوميّه را . و اگر وقت هر دو تنگ باشد ، بايد اول نماز يوميّه را بكند و بعد نماز كسوف را قضا كند . و اگر وقت هر دو وسعت داشته باشد - هم چنان كه به آن اشاره شد - هر يك را كه خواهد مىتواند مقدّم دارد .
و بعضى « 2 » تقديم نماز يوميّه را واجب دانستهاند . و اظهر استحباب تقديم يوميّه است .
مسألهء هفتم : شبههاى نيست كه نوافل مرتّبهء يوميّه را در وقت فريضه
- به تفصيلى كه مذكور شد - مىتوان كرد . و اما نوافل غير مرتبه ، چه از مبتدئه و چه از غير مبتدئه ، اكثر را اعتقاد آن است كه آن نماز را در وقت فريضه نمىتوان كرد و به مجرد دخول وقت يكى از نمازهاى يوميّه ، كردن آن جايز نيست تا نماز يوميّه را به جا آورد . و حق ، جواز است با كراهت ، هم چنان كه مذهب جمعى « 3 » از محققين است .
و مشهور آن است كه كسى كه بر ذمّهء او نماز قضاى واجب باشد ، مطلق نافله را
هامش
( 1 ) . در نسخهء « ج و ب » : « صريحى از اخبار ظاهر » بجاى « صريحى از اصحاب ظاهر » .
( 2 ) . روض الجنان 2 : 496 ؛ رياض المسائل 2 : 231 - 232 .
( 3 ) . مدارك الأحكام 3 : 89 ؛ و ر . ك : جامع المقاصد 2 : 23 - 24 ؛ مفتاح الكرامة 2 : 36 .