نماز عصر ضرر ندارد . و اگر بعضى از آن را در وقت مشترك كرده باشد و بعضى [ را ] در وقت مختص به ظهر ، احوط آن است كه بعد از نماز ظهر ، عصر را اعاده كند و اگر چه اظهر عدم احتياج به اعاده است .
و حكمى كه مذكور شد جارى است در صورتى كه گمان كند كه نماز مغرب را كرده و مشغول خفتن شود و بعد به خاطرش آيد كه نماز مغرب را نكرده است ؛ مگر اين كه در اينجا اگر در اثناى نماز به خاطرش آيد . در عدول به نماز مغرب شرط است كه داخل ركوع ركعت چهارم نشده باشد و اگر داخل ركوع ركعت چهارم شده باشد ، عدول نمىكند . بلكه در حكم آن است كه بعد از تمام كردن نماز به خاطرش آيد كه نماز سابق را نكرده ، و حكم آن به نحوى است كه مذكور شد ، و پيش از داخل شدن در ركوع ركعت چهارم ، عدول به مغرب مىكند و اگر چه در آخر ركعت چهارم باشد .
لهذا در آن وقت مىنشيند و تشهّد و سلام مىخواند . و زيادتى چون غير ركن است ، ضرر ندارد .
مسألهء پنجم : نافله
بر دو قسم است :
اول : نافله [ اى ] كه سبب داشته باشد و بخصوصه از شرع رسيده باشد ، چون نماز حاجت و زيارت و نماز قضاى نوافل و يوميهء مرتّبه و امثال آن .
دوم : نافلهء مبتدئه ، و آن نافلهاى است كه سبب معتبر نداشته باشد و بخصوصه از شرع نرسيده باشد ، بلكه هر دو ركعت نمازى است كه آدمى هر وقت خواهد بكند به جهت اين كه وارد شده كه نماز ، بهترين چيزهاست ؛ هر كه خواهد بسيار بكند و هر كه خواهد كمتر بكند . و چون اين معلوم شد ، بدان كه مشهور آن است كه نافلهء مبتدئه در پنج وقت مكروه است :
اول : از وقت طلوع آفتاب تا وقتى كه آفتاب بلند شود و شعاع آن ظاهر شود و سرخى از اطراف افق بر طرف شود .
دوم : از وقت نزديك شدن غروب و ميل آفتاب به زردى ، تا وقتى كه غروب حقيقى متحقق شود و سرخى مشرقى بر طرف شود .