عمدا طهارت را تأخير كرده است ، لهذا اگر تيمم با ادا و طهارت آبى با قضا ، هر دو را به عمل آورد ، احوط و اولى خواهد بود . و فرقى نيست در نبودن آب ، ميان آن كه هيچ آب نباشد يا آن كه قدرى آب باشد كه از براى طهارت كافى نباشد . پس اگر آبى داشته باشد ، اما اين قدر نباشد كه كافى باشد از براى طهارتى كه به آن محتاج است از غسل يا وضو ، در اين صورت باز تيمم لازم است .
و جايز نيست كه طهارت را تبعيض كند ، يعنى بعضى اعضا را به آبى كه دارد بشويد و باقى را تيمم نمايد . و اگر در اين حالت ، يعنى حالتى كه اين قدر آب داشته باشد كه بعضى از اعضا را بشويد نه همه را ، بعضى از اعضاى او مريض باشد كه شستن آن ممكن نباشد ، باز جايز نيست كه به آن آب اعضاى صحيحه شسته شود و اعضاى مريضه را تيمم نمايد ، بلكه شستن ساقط است و تيمم از براى همه لازم است . و همچنين اگر بعضى از اعضاى او نجس باشد و قدرت بر طهارت آن نداشته باشد - به جهت كمى آب يا به جهت ديگر - در اين صورت نيز تيمم لازم است و جايز نيست كه اعضاى پاك را بشويد و اعضاى نجس را تيمم دهد .
و بالجمله ، طهارت بايد يا به شستن تنها باشد يا به تيمم تنها و مركب از هر دو نمىشود . پس اگر بعضى از اعضا را نتوان شست ، بايد تيمم نمود و شستن بعضى و تيمم بعضى جايز نيست . و جمع شدن شستن و مسح كردن در جبيره ، به جهت نص « 1 » است كه از قواعد كليه خارج است .
و اگر اين قدر آب داشته باشد كه يا جامه و بدن او [ را ] كه نجس شده بشويد يا وضو سازد ، واجب است كه به آن آب ، ازالهء نجاست از جامه و بدن كند و تيمم كند و جايز نيست كه به آن وضو سازد و با نجاست نماز كند .
دوم : قدرت نداشتن بر چيزى كه تحصيل آب موقوف بر آن باشد
، مثل اين كه در
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة 1 : 463 ، باب 39 من أبواب الوضوء .