و بعضى « 1 » نقل كردهاند از شيخ مفيد كه او گفته است كه : حديثى در اين خصوص وارد شده است ، و در تحقيق اين چندان فايده نيست ؛ زيرا كه « نبط » طايفهاى بودهاند كه در ما بين كوفه و بصره سكنى داشتهاند و از ايشان كسى امروز معروف نيست تا احتياج به تحقيق اين مسأله داشته باشد .
و مشهور آن است كه خون حيض از طرف چپ مىآيد نه از طرف راست ، و بعضى « 2 » به عكس گفتهاند .
و بعضى « 3 » گفتهاند كه : اعتبار اين علامت در صورتى است كه خون حيض مشتبه شود به خون جراحت و زخمى كه در اندرون است ، كه در اين صورت بايد زن بر پشت بخوابد و انگشت خود را داخل فرج كند و ببيند اگر خون از چپ مىآيد ، حيض است و اگر از راست مىآيد ، از جراحت است .
و مخفى نماند كه ترجيح دادن اين كه حيض از طرف چپ مىآيد يا از طرف راست ، نظر به احاديث ، خالى از اشكال نيست و اولى و اظهر آن است كه هيچ يك از دو جانب اعتبار نشود و در شناختن حيض ، رجوع به ساير علامات شود .
و هرگاه ازالهء بكارت دخترى شود و خونى آيد و معلوم نباشد كه آن ، خون حيض است يا خون بكارت ، بايد پنبه به خود بردارد و بعد از آن بيرون آورد و ملاحظه نمايد ؛ اگر خون ، تمام روى پنبه را سرخ كرده باشد ، حيض است ، و اگر سرخى بر دور پنبه به طريق طوق باشد ، خون بكارت است .
و اقل حيض سه شبانه روز است و اكثر آن ده شبانه روز است . پس حيض از سه شبانه روز كمتر نباشد . و از ده شبانه روز بيشتر نباشد . لهذا هر خونى كه كمتر از سه شبانه روز باشد حيض نيست و هر خونى كه زياد از ده شبانه روز باشد ، آن زيادتى
هامش
( 1 ) . جامع المقاصد 1 : 285 .
( 2 ) . اين قول ، قول ابن جنيد است ، بنابر نقل محقق در المعتبر 1 : 199 .
( 3 ) . مانند : صدوق در من لا يحضره الفقيه 1 : 54 ؛ المقنع : 52 ؛ و شيخ در النهاية : 24 ؛ المبسوط 1 : 43 ؛ و حلّى در السرائر 1 : 146 .