اطفاى نور او كردند و احاديث بسيار در اظهار عيب و بدى او وضع كردند و در منابر لعن بر آن حضرت كردند و شيعيان و محبّان او را ، بعضى را قتل و غارت و برخى را حبس كرده ، و مردم را از روايت فضايل او منع شديد نمودند ، حتّى حرام كردند بر مردمان كه نام آن بزرگوار را بر زبان جارى كنند ، و هر چند ايشان در اين بيشتر سعى كردند ، نام او بيشتر بلند شد و فضايل او بيشتر منتشر گرديد و قدر او رفيعتر شد ، مانند مشك كه هر چند آن را مخفى كنند بويش مخفى نمىشود و مثل آفتاب كه به كف دست پنهان نمىشود و مثل روز روشن كه اگر يك چشم كه كور باشد ، او را نبيند ، چندين چشم ديگر آن را مشاهده مىكنند . »
و باز ابن ابى الحديد در جواب شخصى از اهل سنّت كه طعن بر آن حضرت زده است ، كه آن بزرگوار بسيار تعريف خود را كرده است ، گفته است كه :
« اتّفاق همهء فصحاء است كه آن حضرت افصح جميع فصحاء و بلغاء عالم بوده است . و هرگاه جميع فصحاء عالم جمع شوند ، قدرت ندارند كه عشرى از اعشار فضايل آن را بيان كنند . »
و اهل سنّت هم اكثر در افضليّت حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - حرفى ندارند و مىگويند كه آن حضرت در كمالات نفسانيه و جسمانيه و ساير امور افضل بود از جميع صحابه ، ليكن بعضى مىگويند كه خلفاء ثلاثه افضلند از على - عليه السلام - به معنى ديگر و آن معنى اينست كه ثواب ايشان بيشتر از ثواب على - عليه السلام - است . و نمىدانم اين معنى از كجا به ايشان رسيده است و دليل ايشان بر اين مطلب چيست ، با وجود اينكه زيادتى ثواب به قدر زيادتى علم و عمل مىباشد .
و بالجمله بعد از تتبّع معلوم مىشود كه افضليّت آن حضرت در نزد شيعه و سنّى ، بلكه غير فرق اسلام ، از يهود و نصارى هم ثابت است . و ما اوّل احاديثى چند كه شيعه و سنّى ، هر دو در افضليّت آن حضرت نقل كردهاند ذكر مىكنيم و بعد از آن تعداد ، هر يك از فضائل را به تفصيل ذكر مىنمائيم و مىرسانيم كه آن حضرت در هر يك ، افضل و مرشد جميع ارباب آن فضايل بوده و چون بناى اين رساله بر اختصار است به چند حديثى اكتفاء مىكنيم .
انيس الموحدين ( فارسى ) — صفحة 154
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٥٤