و به هر تقدير اختلاف در امر امامت در مواضع بسيار شده است ، حتّى اينكه امّت محمد ( ص ) هفتاد و سه گروه شدند « 4 » ؛ امّا عمدهء اختلافات كه ما محتاج به ذكر آنيم در چند موضع است :
اوّل - اينكه شيعه مىگويند نصب امام واجب است در نظام عالم ؛ و همچنانكه وجود نبىّ ( ص ) ضرور است ، وجود امام هم ضرور است و عقل حكم مىكند كه بر خداوند واجب است كه نصب امام بكند و اهل سنّت مىگويند كه بر خدا مطلقا واجب نيست كه نصب امام بكند ، بلكه بر مردم واجب است كه تعيين خليفه بكنند و نصب در دست ايشان است ، هر كه را خواهند مىتوانند امام كرد . و مىگويند كه « عقل » حكم نمىكند كه نصب امام بر مردم واجب است ، بلكه « نقل » دلالت بر اين مطلب مىكند .
هامش
بالفرق بين الفرق من تصانيف الاستاذ ابى منصور البغدادى و هذا الاستاذ كان شديد التعصب على المخالفين و لا يكاد ينقل مذهبهم على الوجه ثم ان الشهرستانى نقل مذاهب الفرق الاسلامية من ذلك الكتاب فلهذا السبب وقع الخلل فى نقل هذه المذاهب . . . »
« المناظرات » ، فخر الدين رازى ، ص 25 ، مسألهء عاشره ، ط حيدرآباد دكن ، سال 1355 ه .
شهرستانى فرقى را تراشيده و به آنها نامى گذاشته و به شيعه نسبت داده كه تماما كذب و افتراست و غالبا در آن اكاذيب تبعيّت از بغدادى در « الفرق بين الفرق » كرده است .
و علامهء امينى ( ره ) در « الغدير » ج 3 ، به بعضى اكاذيب شهرستانى اشاره فرموده و كسى كه به آقاى امينى خورده گرفته ، تعصّب قومى جاهلى او را وادار كرده است و حرفهايش از جنبهء مذهبى دور و به قوميت ايرانى گرائيده است ، چون شهرستانى ايرانى است بايد از وى بناحق دفاع كرده و به حرفهاى باطلش پرده كشيده شود - زهى تصور باطل زهى خيال محال .
( 4 ) . ناگفته نماند كه بغدادى در كتاب « الفرق بين الفرق » و ابو الحسن اشعرى در كتاب « مقالات الاسلاميين » و شهرستانى در كتاب « الملل و النحل » و امام فخر الدين رازى در كتاب « اعتقادات فرق المسلمين » و ديگران در تأليفات خودشان خواستهاند صدق حديث را كه امت خاتم الانبياء ( ص ) هفتاد و سه فرقه خواهند شد ظاهر سازند و فرق را تعداد نموده و درستى آن را برسانند ، و چنان خيال كردهاند كه هر يك از آن مؤلّفين در آن زمان كه كتاب خودش را تأليف كرده بايد تعداد فرق را به هفتاد و سه برساند و لذا در اين باره دست و پا زده تا عدد مذكور را در تعداد فرق تكميل كند و اين جهت باعث شده كه فرقى را با مختصر بهانه بتراشند و اغلب از آن فرق تراشيده شده را نسبت به شيعه