باز نموده و آن رفتارى است كه بايد مؤمنان از آن اجتناب كنند . اين رفتار منافقانه در برابر رسول تظاهر به اطاعت است و در غياب او دست زدن به توطئه به زيان او در مجالس / 131 شبانه . بر رهبرى است كه به اينان اهميت ندهد بلكه از مقامات مهم دولت اسلامى بر كنارشان كند و بر خدا توكل نمايد و روى به اهل صدق و صفا آورد .
اطاعت از خدا و اطاعت رسول خدا يكى است . زيرا رسول خدا تعاليم خداوند را بيان مىكند و اگر اطاعت از رسول نباشد بناى توحيد روى به ويرانى نهد اين يكپارچگى در اصول اسلامى و اين تكامل و وحدت در آن ، دليل بر اين است كه از سوى خداست ، زيرا هر آيينى كه نه از جانب خداوند باشد ، ميان ايدئولوژى و قانونگذارى آن و در مواد خود ايدئولوژى و قوانين آن تناقضاتى خواهى يافت .
قرآن به بيان صورت واقعى اطاعت بازمىگردد و هنگامى كه فرد مسلمان با پديدههاى اجتماعى چون جنگ و صلح رو به رو مىشود مأمور به اطاعت است . از اين قرار كه در اين موارد نبايد سخنى گفت مگر پس از آگاه شدن از عقيدهء رهبرى شرعى كه در رسول خدا ( ص ) متمثل است و در علمايى كه احكام خدا را از قرآن استنباط مىكنند .
سپس به بيان صعوبت آن مىپردازد كه اين كار جز با توكل به خداوند برنيايد زيرا اگر فضل و رحمت خداوند نباشد مردم - جز اندكى از آنان - دستخوش اغواى شيطان گردند .
شرح آيات :
امتداد اطاعت
[ 80 ] رسول اللَّه ( ص ) و خلفاى او يعنى امامان و علما بتانى نيستند كه به جاى خدا مورد پرستش قرار گيرند ، بلكه بندگان خدايند و اطاعت آنان واجب است زيرا امتداد اطاعت خداوند است . اين اطاعت همان اجراى مراسم و اوامر شرعى است .
هر كس از رسول خدا ( ص ) اطاعت نكند بدين بهانه كه او تنها به خدا